Döviz kurları vatandaşın ısınmasına da darbe vurdu. Doğalgaz, elektrik, kömür gibi dışa bağımlı enerji kaynaklarında fiyatların hızla artması, evlerde ısınma maliyetlerinin de katlanmasına neden oldu. Kazancının yüzde 27’sini ısınma faturalarına harcayan asgari ücretli daha ucuz alternatifler peşinde. Sobaya geri dönmek isteyen yurttaş ne yazık ki bu kez de kömürdeki fiyat artışlarının şokunu yaşıyor. İzmir Kömür Satıcıları Esnaf Odası Başkanı Mustafa Düzyol “Kömür fiyatları da iki katına çıktı yurttaşa ancak battaniye kaldı” dedi.
NÜFUSUN YÜZDE 66’SI
Doğalgaz, elektrikli klima, kalorifer akaryakıtı (fuel oil) ve soba evlerdeki ısınma kaynaklarını oluşturuyor. Türkiye’de son 20 yılda ısınma doğalgaz ağırlıklı. Doğalgaz, 81 il merkezinde toplam nüfusun yüzde 66’sı tarafından kullanılıyor. Doğalgazın olmadığı ilçelerde ise en çok kömür ve elektrikli aletler kullanılıyor.
Yurttaşlar dövizin artışıyla birlikte artan doğalgaz faturalarından kaçmak için alternatif arayışına girdi. Bunlardan biri sobaya geri dönmek. Son zamanlarda fiyat araştıranların sayısının arttığını söyleyen soba satıcısı Sinan Alişir, “Fiyatları hesaplayınca vazgeçiyorlar. Soba boruları bile yüzde 100 zamlandı geçen yıl 12.5 TL’ye sattığımız borular 25 TL. 600 TL’ye sattığımız sobalar da şu anda 1500 TL oldu. Kömür bu kadar zamlanmasa büyük bir geçiş olacaktı” diye konuştu.
Kömür fiyatlarının artmasının yanında arzın da azaldığını söyleyen İzmir Kömür Satıcıları Esnaf Odası Başkanı Mustafa Düzyol, “İthal kömür getiren sekiz firma vardı. Şimdi dolar artışı nedeniyle getiremez oldular. Firma sayısı dörde düştü. Yerli kömürde zaten devlet arzı kısıtlı tutuyor” dedi.
Temel giderlerde KDV’nin sıfırlanması gerektiğini söyleyen Tüketici Hakları Derneği Başkanı Turhan Çakar ise “Dört kişilik hanenin kışın aylık doğalgaz faturası 566 TL, elektrik faturası da ortalama 211 TL oluyor. Toplam 777 TL. Bu asgari ücretin yüzde 27’si ediyor. Bu şu anlama geliyor. Asgari ücretliler ve emeklilerin büyük çoğunluğu enerji yoksuludur bu ülkede. Gelirlerinin büyük çoğunluğunu ısınmaya ayırmak zorundalar” diye konuştu.
