Bayrampaşa’da bulunan Büyük İstanbul Otogarı’nın kötü bir şöhreti var. Bunun bireysel olarak tanığıyım. En az 15 yıl boyunca otogarın alt katlarından geçerek metro istasyonunu kullandım. Okula, işe veya herhangi bir yere oradaki metro ve otobüsleri kullanarak ulaştım. Dönüşte de yine mecburen alt katlarından geçerek eve gitmek zorundaydım. Geceleri çoğu zaman kulaklığımı çıkarırdım. Kadınlar, özellikle akşam saatlerinde otogara tek başlarına gitmek istemezlerdi.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), otogarın işletmesini aldıktan sonra İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu da bizzat ziyaret etmiş, alt katlarını gezmişti. Bunun sonucunda büyük bir değişim yaşandı, yaşanıyor. Son olarak yakın zamanda açılışı yapılacak Otogar Evliya Çelebi Kütüphanesi’ni gezmek için Otogar İşletme Müdürü Fahrettin Beşli’yle bir araya geldik. Fahrettin Beşli, şu an otogarda kör nokta olmadığını dile getiriyor. Kamera sayısı artırılmış, alt katlar yeniden boyanmış, metruk binalar yıkılmış ve dağınık görüntüye son verilmiş. Beşli, olumsuz imajı düzeltmede kütüphanenin yardımcı olacağını belirtirken spor salonu, müzik kayıt stüdyosu ve yeni açılan Hasan Âli Yücel Salonu’nu da gezdirdi.
Orhun Atmış ve Fahrettin Beşli
Beşli, Evliya Çelebi Kütüphanesi fikrinin nasıl ortaya çıktığını anlattı: “Ankara Otogarı’nda her yer kitapçı tezgâhıyla dolu. Burada o eksikliği fark ettik. Kitapçı açmak ticari olacaktı. Normalde burası iyi kira geliri olacak bir mekân. Ama öncelikli olarak faydalı bir iş yapmamız lazımdı. Bu kütüphaneyi hayal ettik. Evliya Çelebi ismini de özellikle koyduk. Seyahat, yolculuk, Evliya Çelebi’nin anlattıkları burasıyla örtüşüyor.”
Beşli, kütüphanenin insanların otogara daha erken gelmesine neden olabileceğini, böylece oradaki işletmelerin de para kazanmasını sağlayacaklarını dile getirdi. Beşli’nin otogar çevresinde yaşayanlara da bir çağrısı var: “Ders çalışmak için gençler izole alanlara gerek duyuyor. Gelsinler, burada derslerini çalışsınlar, sosyalleşsinler, buradaki kitaplardan istifade etsinler. Burayı sahiplensinler.”
Kütüphanenin işletmesini Kültür Daire Başkanlığı bünyesindeki İBB Kütüphaneler Müdürlüğü yapacak. Diğer kütüphanelerle entegreli bir şekilde çalışacak. Buradan aldığınızı başka kütüphaneye verebileceksiniz. Kütüphanede “Memleketim Köşesi” bulunuyor. Her şehirden kitaplar, objeler olacak. Bu köşeyi ise otogardaki firmalar bağışlarla tamamlayacak. Tabii ki bilgisayar ve internet de var. İBB’nin dijital kütüphanesinden de yararlanılabilecek.
GENÇLERE ÜCRETSİZ STÜDYO!
Beşli, otogarın komşuları için tek alternatifin kütüphane olmadığını özellikle vurguladı. Alt katta inşaatı bitmek üzere olan İBB’ye bağlı bir spor salonunun da açılacağını müjdeleyen Beşli, “Yanında, bizim önemsediğimiz ve heyecanlandıran, genç müzisyenler için performans ve kayıt stüdyosu açılacak. Genç müzisyenlerin rahat, gürültülü müzik yapabilecekleri ortamları yok. Ben, gençlerin ceplerindeki son harçlıklarla bir stüdyo kiraladıklarını bilirim. Burada ücretsiz olarak kayıtlarını yapabilirler” dedi. Ses stüdyosunun yönetiminin de gençlerde olacağını belirtti.
Beşli, olumsuz hatıraları kültürel değişimle unutturmaya çalıştıklarını anlattı. İki yıldan bu yana Kadıköy’de, Beşiktaş’ta nasıl konserler yapıldıysa 29 Ekim’de otogarda da aynı şekilde konser yapılmış. Bir toplantı salonu, etkinlik salonuna çevrilerek adı Hasan Âli Yücel Salonu konulmuş. Burada bir sergi açılmış, çeşitli etkinlikler düzenlenmiş. Hatta otogarda ilk defa tiyatro sahnelenmiş, yoğun ilgi görünce tekrarlanmış.
KÖR NOKTA YOK
En başa dönelim; İBB işletmeyi aldığında otogardaki güvenlik ve diğer sorunlarla ilgili neler yaptı? Beşli şöyle anlattı: “Başkanımızın bize iki talimatı vardı. Bir tanesi, ‘Ben buraya bu haldeyken kızım ve eşim gelsin istemem. Buraya başta kadınlar güvenle, huzurla gelecekler ve huzurla bulunabilecekler’ dedi. Günün her saatinde, otogarın her yerinde. Çok büyük ölçüde gece 00.00’da, 01.00’de, kadınların otogarda bulunduklarını biz görüyoruz. İkinci bir görev daha verdi. Bu tesis, şehirlerarası otobüs taşımacılığının dışında çok fonksiyonlu ve kimlikli bir tesis olsun. Böylelikle komşularımız, Bayrampaşa, Esenler, Bağcılar semtlerinden insanlar buralara yolculuk harici gerekçelerle gelsinler. Ayrıca otogar camiası da buradan istifade etsin.”
Beşli, sözlerine şöyle devam etti: “2019 Eylül’de işletmeyi devraldık. Önce fiziksel, mekânsal değişime girdik. Buranın sevimsizliğinin kaynağı olan atıl, metruk yerleri yıktık. Burayı yeşillendirme şansımız pek yok. Yeşil rengi hâkim kılmak için bazı yerlere saksı bitkileri koyduk. Gereksiz yapıların ya şeklini değiştirdik ya da ortadan kaldırdık. Eski fotoğraflara baktığınızda göreceğiniz o dağınıklık ortadan kalktı. Bir renk ve estetik bütünlüğü katmaya, bir taraftan da hastalıklarını gidermeye çalıştık. Hasarları, çatlakları giderdik. Başlangıçta 540 taneydi, 650 kameraya yükselttik. 24 saat kayıt altında. Yeterince güvenlik görevlisi var, yeterince polis var. Toplam 450 İBB personeli var burada farklı kurum ve şirketlerden.”
