SOLMEDYA – Türkiye, 2025 Küresel Organize Suç Endeksi’nde aldığı 7.2 puanla 193 ülke arasında 10. sıraya yükseldi. 2020’de 12. sırada yer alan Türkiye, bu sonuçla Avrupa’da ilk sıraya çıktı. Birinci sırada ise FATF’ın kara listesinde olan Myanmar bulunuyor. Rapora göre Türkiye’de uyuşturucu, silah ve insan kaçakçılığı; vergi kaçakçılığı, kamu kaynaklarının kötüye kullanımı, finansal ve siber suçlar gibi pek çok alanda yükseliş var.
İktisatçı Prof. Uğur Emek, tabloyu “kurumsal çürüme” olarak nitelendirerek suç ekonomisinin büyümesinin temel nedeninin hukukun üstünlüğü ve etkin denetimin olmaması olduğunu söyledi. Emek, Türkiye’nin hem kaynak hem geçiş ülkesi konumunda olmasının yanında, mülkiyet hakkının korunmaması ve kolluğun seçici davranmasının suç örgütlerini güçlendirdiğini belirtti:
“Bu ülkede ‘mafyanın çökmesi’ diye bir kavram var. Kurumsal erozyon sürdükçe sermaye gelmez, risk yüksek kalır.”
Yoksulluğun da suç ekonomisini beslediğini vurgulayan Emek, yedi milyon çocuğun yoksulluk içinde olduğunu hatırlatarak, gençlerin sahtecilik ve kaçakçılık gibi suçlara itilmesinin yapısal bir sorun olduğunu söyledi. Emek’e göre mevcut politikalar yoksulluğu azaltmak yerine “yoksulluğu yönetmek” üzerine kurulu.
Sorunun çözümü için yargı-siyaset ilişkisinin kesilmesi, kolluğun objektif hale getirilmesi, yolsuzlukla etkin mücadele, adil vergi sistemi ve gelir adaleti şart. “Bütün bunlar için niyet yoksa kalkınma imkânsız” dedi.
MASAK’ın eski başkanı Ramazan Başak ise Türkiye’nin uluslararası arenada “suç ekonomisinin hâkim olduğu ülke” olarak işaretlenmesinin en büyük nedeninin, organize suç yapılarının devlet unsurlarıyla iç içe geçmiş olması olduğunu söyledi. Yeterli siyasi irade ortaya konmadığı sürece ekonomik mücadelenin sonuç vermeyeceğini vurgulayan Başak, FATF denetimi yaklaşırken yapılan operasyonların geçici olduğuna işaret etti:
“FATF sormaz mı ‘Bu zamana kadar neden mücadele etmediniz?’ diye. Gerçek irade olmadığı sürece bu endekslerde daha da geriye gideceğiz.”
Uzmanlara göre tablo açık: Hukuk devleti yeniden inşa edilmedikçe, suç ekonomisi ve yolsuzluk Türkiye’nin ekonomik geleceğini belirlemeye devam edecek.
