Türkiye siyasetinde uzun zamandır tartışılan bir anlayış var: “Recep Tayyip Erdoğan gitsin, kim gelirse gelsin…”
Türkiye siyasetinde uzun zamandır tartışılan bir anlayış var:
“Recep Tayyip Erdoğan gitsin, kim gelirse gelsin…”
Peki gerçekten mesele tek bundan mı ibaret?
Bir siyasal hareketin, bir ittifakın ya da bir cumhurbaşkanı adayının topluma söyleyebileceği en güçlü söz bu mu olmalı?
“O gitsin, yerine kim gelirse gelsin.”
Bu anlayış, siyaset üretmek değil; yalnızca mevcut iktidara karşı pozisyon almaktır. Oysa siyaset, sadece kime karşı olduğunuzu değil, aynı zamanda neyi savunduğunuzu ve ülkeyi nereye taşımak istediğinizi ortaya koyma sanatıdır.
Erdoğan karşıtlığı üzerinden bir siyasal birliktelik kurulabilir. Ancak yalnızca karşıtlık üzerine inşa edilen bir anlayışın, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, hukuki ve demokratik sorunlarına kalıcı çözüm üretmesi mümkün değildir.
Çünkü halk sandığa yalnızca bir kişiyi göndermek için gitmez.
Halk, yerine ne geleceğini de bilmek ister.
***
“Kazanacak aday” değil, “Nasıl bir Türkiye?”
Son dönemin bir başka tartışması da “kazanacak aday” meselesidir.
Bir kişinin kamuoyunda tanınması, ekranlarda sık görülmesi, büyük bir belediyeyi yönetmesi veya yüksek bilinirlik oranına sahip olması elbette siyasi açıdan önemli olabilir.
Ancak tanınırlık ile siyasi yeterlilik aynı şey değildir.
Televizyon ekranlarında görünür olmak başka şeydir; ülkenin ekonomik sorunlarına çözüm üretmek başka…
Kalabalıkların önünde konuşmak başka şeydir; Türkiye’nin eğitim, hukuk, dış politika, tarım, sanayi, işsizlik, emeklilik, gençlik ve gelir dağılımı sorunlarına ilişkin somut politikalar ortaya koymak başka…
Bir adayın seçilebilir olması önemlidir.
Ama neden seçilmesi gerektiğinin de anlatılması gerekir.
Siyasetin geldiği nokta, adayların projelerinden önce anketlerdeki oy oranlarının konuşulmasıysa burada ciddi bir problem var demektir.
Bugün “Kazanacak aday kim?” sorusu, neredeyse “Bu ülkeyi kim daha iyi yönetebilir?” sorusunun önüne geçirilmiş durumda.
Oysa olması gereken bunun tam tersidir.
Önce “Nasıl bir Türkiye istiyoruz?” sorusunun cevabı verilmelidir.
Sonra bu Türkiye’yi kimlerin, hangi programla, hangi kadroyla ve hangi siyasi anlayışla kuracağı tartışılmalıdır.
***
Cumhurbaşkanı adayı önce kendisini anlatmalıdır
Cumhurbaşkanı olmak isteyen bir siyasetçi toplumun karşısına çıkmalı ve açıkça şunu söylemelidir:
Ekonomide ne yapacağım?
Hukuk sistemini nasıl düzelteceğim?
Demokrasiyi nasıl güçlendireceğim?
Yargının bağımsızlığı konusunda hangi adımları atacağım?
Gençlerin geleceğe güvenini nasıl yeniden sağlayacağım?
Emeklinin, işçinin, çiftçinin, esnafın sorunlarına nasıl çözüm getireceğim?
Eğitim sisteminde neyi değiştireceğim?
Türkiye’nin dış politikasını hangi anlayışla yürüteceğim?
Devlet yönetiminde liyakat ve adaleti nasıl sağlayacağım?
Yerel yönetimlerle merkezi yönetim arasındaki ilişkiyi nasıl düzenleyeceğim?
Bunların cevabı verilmeden yalnızca “Bu aday kazanır” demek, seçmene siyasal bir seçenek sunmak değildir.
Seçmen, bir adayın yalnızca kazanmasını değil, kazandıktan sonra ne yapacağını bilmek ister.
***
Siyaset anketlerden ibaret değildir
Demokrasilerde seçim elbette bir matematik meselesidir.
Ancak siyaset yalnızca matematik değildir.
Siyaset aynı zamanda değerler, ilkeler, programlar ve gelecek tasavvurudur.
Bir adayın toplum tarafından ne kadar tanındığı ölçülebilir.
Oy potansiyeli araştırılabilir.
Anketler yapılabilir.
Seçim stratejileri geliştirilebilir.
Bunların hepsi siyasetin araçlarıdır.
Fakat araçlar, siyasetin kendisi değildir.
Siyasetin özü; topluma bir gelecek vaat edebilmek ve o geleceğin nasıl kurulacağını anlatabilmektir.
“Kazanacak aday” söylemi sürekli tekrarlandığında ise siyaset, program tartışmasından çıkar; bir tür seçim mühendisliğine dönüşür.
Bu da seçmeni özne olmaktan çıkarıp yalnızca bir oy hesabının parçası haline getirir.
***
Erdoğan meselesi de doğru zeminde tartışılmalı
Öte yandan “Erdoğan gitsin, kim gelirse gelsin” anlayışının hukuki ve siyasi boyutunun da doğru değerlendirilmesi gerekir.
Seçimlerin Anayasa ve mevcut hukuk düzeni içerisinde zamanında yapılması halinde Erdoğan’ın yeniden adaylığı meselesi, ayrıca hukuki bir tartışma konusu olmaktadır. Yeniden adaylık için erken seçim veya anayasal/hukuki düzenlemeler gibi meselelerin gündeme gelmesi gerekir.
Dolayısıyla daha şimdiden bütün siyaseti yalnızca “Erdoğan nasıl gönderilir?” sorusuna sıkıştırmak da doğru değildir.
Asıl soru şudur:
Erdoğan sonrasında Türkiye nasıl yönetilecek?
İşte siyaset burada başlar.
***
Halkın önüne aday değil, seçenek koymak gerekir
Cumhurbaşkanı adayı olmak isteyen herkes çıkmalı, düşüncesini açıkça ortaya koymalıdır.
Siyasi çizgisini açıklamalıdır.
Programını açıklamalıdır.
Projelerini açıklamalıdır.
Kadrosunu açıklamalıdır.
Devlet yönetimine ilişkin anlayışını açıklamalıdır.
Ve en önemlisi, topluma şu sorunun cevabını vermelidir:
“Beni neden cumhurbaşkanı seçmelisiniz?”
Halk da bütün bunları değerlendirmeli, kendi iradesiyle karar vermelidir.
Demokrasi budur.
Adayları anket şirketlerinin belirlediği, siyasi partilerin yalnızca “en çok oy alacak kişiyi” aradığı, seçmenin ise adayların programından çok seçim kazanma ihtimali üzerinden yönlendirildiği bir siyaset anlayışı, demokrasinin ruhunu zayıflatır.
Türkiye’nin ihtiyacı “kazanacak aday” arayışından önce, “Türkiye’yi nasıl yönetecek aday?” sorusunun cevabıdır.
Çünkü mesele yalnızca bir seçimi kazanmak değildir.
Mesele, seçimden sonra ülkeyi nasıl yöneteceğinizdir.
Bugün siyasetin önündeki en önemli görev, toplumu “kim kazanır?” tartışmasından çıkarıp “kim ne yapacak?” tartışmasına taşımaktır.
Aksi halde “Erdoğan gitsin, kim gelirse gelsin” anlayışı da “yeter ki kazanacak aday olsun” anlayışı da aynı çıkmaza hizmet eder:
İkisi de halka gerçek bir gelecek programı sunmaz.
Türkiye’nin ihtiyacı bir kurtarıcı aday değil;
ne yapmak istediğini bilen, siyasi görüşünü açıkça ortaya koyan, programı ve kadrosuyla toplumun karşısına çıkan ve hesabını millete veren bir cumhurbaşkanı adayıdır.
Çünkü sandıkta yalnızca bir isim seçilmez; aynı zamanda bir yönetim anlayışı seçilir.
Ve artık seçmene yalnızca “Kime karşısınız?” diye sormanın zamanı geçmiştir.
Asıl sorulması gereken şudur:
“Nasıl bir Türkiye istiyorsunuz ve bunu nasıl gerçekleştireceksiniz?”
