Seçim takvimi ne zaman işler, seçim öne alınır mı, zamanında mı yapılır?
Seçim takvimi ne zaman işler, seçim öne alınır mı, zamanında mı yapılır?
Bunların hiçbirini bugün kesin olarak söylemek mümkün değil. Ancak siyasetin bütün aktörleri şunu görerek hareket etmek zorunda: Türkiye yeniden bir seçim atmosferine girdiğinde, hazırlıksız yakalanmanın bedeli ağır olabilir.
İktidar blokundan seçimlerin zamanında yapılacağı yönündeki açıklamalar gelirken, muhalefet cephesinde erken ya da öne alınmış seçim tartışmaları giderek daha fazla gündeme geliyor.
Bu açıklamaların ve tartışmaların ötesinde, muhalefetin asıl yapması gereken şey seçim tarihini beklemek değil, seçime hazır bir siyasal alternatif oluşturmak olmalıdır.
Çünkü bugünkü Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin gerçeği ortadadır.
Cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçiliyor. İlk turda geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday seçiliyor; bu çoğunluk sağlanamazsa en çok oy alan iki aday ikinci turda yarışıyor. Cumhurbaşkanı aynı zamanda yürütme yetkisini kullanıyor ve Cumhurbaşkanı yardımcıları ile bakanları atıyor.
Dolayısıyla muhalefet partilerinin yalnızca milletvekili sayılarını artırmayı hedefleyen bir seçim stratejisi yeterli değildir.
Meclis’te çok sayıda milletvekili kazanmak elbette önemlidir; fakat yürütme yetkisinin kimin elinde olacağını belirleyen asıl yarış Cumhurbaşkanlığı seçimidir.
O halde muhalefet liderlerinin miting meydanlarında sürekli “iktidar olacağız” demeleri tek başına yeterli değildir.
Millet artık “Nasıl iktidar olacaksınız?” sorusunun cevabını duymak istiyor.
Ekonomiyi nasıl düzelteceksiniz?
İşsizliğe nasıl çözüm bulacaksınız?
Emeklinin, işçinin, çiftçinin, esnafın gelir kaybını nasıl telafi edeceksiniz?
Adalete olan güveni nasıl yeniden sağlayacaksınız?
Yolsuzluk iddiaları ve kamu kaynaklarının kullanımı konusunda nasıl bir şeffaflık düzeni kuracaksınız?
Eğitim, sağlık, hukuk ve sosyal güvenlik alanlarında nasıl bir devlet anlayışı ortaya koyacaksınız?
Asıl tartışılması gereken bunlardır.
***
İSİMLERİN DEĞİL, İLKELERİN ETRAFINDA BULUŞMAK
Bugünden Cumhurbaşkanı adayının kim olacağı üzerinden yürütülen tartışmalar ise muhalefetin önüne konulması gereken asıl meseleyi ikinci plana itebilir.
Ekrem İmamoğlu, Mansur Yavaş, Özgür Özel veya başka bir isim…
Meseleyi yalnızca isimler üzerinden tartışmak, muhalefetin ihtiyacı olan geniş toplumsal mutabakatı daha en başından zorlaştırabilir.
Çünkü Türkiye’nin ihtiyacı yalnızca bir aday belirlemek değil, aynı zamanda nasıl bir ülke yönetileceği konusunda topluma güven veren ortak bir program ortaya koymaktır.
Bugünden bir kişinin etrafında bütün muhalefetin birleşeceğini varsaymak yerine, önce ortak ilkeler ve ortak bir yönetim programı oluşturulmalıdır.
Bu program;
hukukun üstünlüğünü, bağımsız ve tarafsız yargıyı, kuvvetler ayrılığını, parlamenter ve demokratik denetim mekanizmalarını, sosyal devleti, ekonomik adaleti, laik ve bilimsel eğitimi, özgür basını, liyakati ve kamu kaynaklarının şeffaf kullanılmasını güvence altına almalıdır.
***
MUHALEFET SADECE PARTİLERDEN İBARET DEĞİLDİR
Böylesine geniş bir toplumsal mutabakat yalnızca siyasi parti genel merkezlerinde kurulamaz.
Demokratik kitle örgütleri, meslek odaları, sendikalar, barolar, akademisyenler, hukukçular, aydınlar, sivil toplum kuruluşları ve toplumun farklı kesimleri de bu tartışmanın içinde olmalıdır.
Çünkü mesele yalnızca “hangi parti kazanacak?” meselesi değildir.
Mesele, Türkiye’nin önümüzdeki dönemde hangi yönetim anlayışıyla ve hangi ilkelerle yönetileceğidir.
Bu nedenle muhalefet partilerinin önünde tarihi bir sorumluluk bulunmaktadır:
Önce ortak program, sonra ortak ilkeler, ardından ortak aday.
Adayın kim olacağı elbette önemlidir; ancak adayın üzerinde uzlaşılmasını mümkün kılacak siyasal zemin daha da önemlidir.
***
SİYASET DIŞINDAN BİR ADAY TARTIŞILABİLİR
Muhalefet partilerinin kendi içlerinden çıkaracakları adaylar üzerinde uzlaşamaması ihtimali de göz ardı edilmemelidir.
Böyle bir durumda tartışmanın siyaset dışından, toplumun farklı kesimlerinde güven oluşturabilecek; demokratik değerlere bağlı, kamucu anlayışı benimseyen, hukukun üstünlüğüne inanan, toplumun farklı kesimlerini bir araya getirebilecek bir isim üzerinde yoğunlaşması seçeneklerden biri olabilir.
Burada önemli olan kişinin kimliğinden önce, hangi ilkeleri temsil ettiği ve nasıl bir yönetim anlayışını ortaya koyacağıdır.
Çünkü Türkiye’nin ihtiyacı bir kişinin etrafında toplanmış bir siyasal hareket değil; demokratik kurumları güçlendiren, hesap verebilir ve toplumun tamamını kucaklayan bir yönetim anlayışıdır.
***
SOKAKTAKİ SEÇMENE ARTIK SADECE UMUT DEĞİL, PROGRAM GÖTÜRÜLMELİ
Muhalefet liderleri elbette meydanlara çıkacak, kendi seçmenlerini diri tutacak ve iktidar hedeflerini anlatacaklardır.
Ancak bundan sonraki aşamada bunun ötesine geçmek gerekiyor.
Vatandaşın karşısına yalnızca “Biz iktidar olacağız” diyerek çıkmak yetmez.
Vatandaş şunu sormaktadır:
“İktidar olduğunuzda ne yapacaksınız?”
İşte bu sorunun cevabı açık, somut ve anlaşılır biçimde ortaya konulmalıdır.
İlk yüz gün ne yapılacak?
İlk yıl hangi ekonomik ve hukuki düzenlemeler gerçekleştirilecek?
Yoksulluk nasıl azaltılacak?
Üretim nasıl artırılacak?
Gençlere nasıl iş yaratılacak?
Devlet kurumları nasıl yeniden yapılandırılacak?
Kamu yönetiminde liyakat nasıl güvence altına alınacak?
Bütün bunların cevabı seçimden birkaç hafta önce değil, seçimden çok önce halka anlatılmalıdır.
***
UYARIM ŞUDUR
Muhalefet partileri seçim tarihini bekleyerek hazırlık yapmamalıdır.
Seçim yarın da olabilir, zamanında da yapılabilir.
Önemli olan takvimden önce hazırlıklı olmaktır.
Bugün yapılması gereken; birbirinin adayını tartışmak, birbirine mesafe koymak veya miting meydanlarında yalnızca iktidar hedefini tekrarlamak değildir.
Türkiye’ye nasıl bir gelecek önerildiğini anlatmaktır.
Partilerin kendi kimliklerini koruyarak ortak demokratik zeminde buluşmaları mümkündür.
Ancak bunun yolu, kişisel hesaplardan ve parti rekabetlerinden önce ülkenin ortak sorunlarına çözüm üreten bir programdan geçmektedir.
Benim muhalefet partilerine çağrım açıktır:
Seçimi beklemeyin.
Aday tartışmasına programdan önce başlamayın.
Birbirinizle yarışmak yerine ortak ilkeleri tartışın.
Demokratik toplumun bütün kesimlerini bu sürece dahil edin.
Ve en önemlisi;
Türkiye’ye yalnızca “iktidar değişecek” demeyin.
“İktidar değiştiğinde Türkiye’yi nasıl yöneteceğiz?” sorusunun cevabını şimdiden ortaya koyun.
Çünkü seçim sandığı geldiğinde seçmenin karşısında yalnızca adaylar değil, gelecek tasavvurları yarışacaktır.
Ve o gün geldiğinde hazırlıklı olanlar değil, ne istediğini topluma açıkça anlatabilenler söz sahibi olacaktır.
