SOLMEDYA – ABD’nin İran’ın nükleer tesislerine düzenlediği saldırı sonrası gözler Tahran’ın vereceği karşılığa çevrildi. İlk tepkiler arasında en çarpıcı olanı ise İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidi oldu. İran’ın dini liderine yakınlığıyla bilinen Kayhan Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hüseyin Şeriatmedari, doğrudan ABD’nin Bahreyn’deki askeri üslerine füze saldırısı çağrısında bulundu ve boğazın Amerikan ve Avrupalı ticaret gemilerine kapatılmasını savundu.
Stratejik önemi yüksek olan Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticaretinin can damarı konumunda. İran ile Umman arasında yer alan bu geçit, Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlamakla kalmıyor; dünya petrolünün yaklaşık %20’si bu boğazdan taşınıyor. ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA) verilerine göre sadece 2023 yılında günde ortalama 20,5 milyon varil ham petrol bu geçitten geçti. Bu rakam, deniz yoluyla taşınan küresel petrolün üçte birine denk geliyor.
Ayrıca Katar başta olmak üzere Körfez ülkelerinin sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ihracatı da bu dar koridora bağlı. Hürmüz’ün kapanması halinde küresel enerji arzında büyük bir açık oluşabilir. Uzmanlar, bu senaryonun petrol fiyatlarını rekor seviyelere taşıyabileceği uyarısında bulunuyor. 2011 yılında İran’ın benzer tehdidinin ardından Brent petrol 125 doları aşmıştı. Mevcut gerilimin etkilerinin ise bu seviyeyi katlayabileceği belirtiliyor.
ABD’NİN İRAN’A SALDIRISI
ABD Başkanı Donald Trump, Fordo, Natanz ve İsfahan’daki İran nükleer tesislerine düzenlenen saldırıyı “tarihi bir askeri başarı” olarak duyurdu. B-2 tipi bombardıman uçaklarının yer aldığı operasyonda İran’ın nükleer altyapısının “tamamen yok edildiği” iddia edildi.
İran Atom Enerjisi Kurumu ise saldırıyı doğrulayarak ABD’ye karşı uluslararası yasal süreç başlatacaklarını bildirdi. Aynı açıklamada İran’ın nükleer programını sürdüreceği mesajı verildi.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Trump’ı cesur kararı için tebrik etti. Öte yandan İran’a yakın kaynaklardan gelen açıklamalar gerilimi daha da tırmandırdı. Kayhan gazetesi, İran Devrim Muhafızları’nın ABD’ye ait üsleri hedef alması gerektiğini savundu. Henüz İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’den doğrudan bir açıklama gelmiş değil.
MİSİLLEME TEHLİKESİ
ABD tarafında ise yüksek alarm durumu sürüyor. Başkan Trump, Truth Social platformundan yaptığı paylaşımda, “İran’dan gelecek herhangi bir misilleme, bu gece gördüğünüzden çok daha büyük bir güçle karşılanacaktır” ifadelerini kullandı. Bölgede hava savunma sistemlerinin devreye girdiği, Tahran semalarında gece boyunca yoğun hava trafiği yaşandığı bildirildi.
CNN’den Rhea Mogul’un aktardığına göre, Başkan Donald Trump, “İran’ın misillemede bulunacağına dair gerçek bir endişe” olduğunu söyledi.
Gözler şimdi, İran’ın nasıl bir karşılık vereceğinde. Özellikle Hürmüz Boğazı’nın kapatılması gibi radikal bir adım, yalnızca ABD-İran çatışmasını değil, dünya ekonomisinin kırılgan dengelerini de altüst edecek bir sürecin başlangıcı olabilir.
