SOLMEDYA – TBMM’de açılım süreci kapsamında çalışmalarını sürdüren Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nda ortak rapor hazırlıkları kritik bir başlık nedeniyle tıkanmış durumda. Komisyon kulislerinde, “umut hakkı” kavramının artık teknik bir tartışma olmaktan çıkıp, iktidar bloğu içindeki görüş ayrılıklarını açığa çıkaran siyasi bir eşik haline geldiği ifade ediliyor.
Komisyona yakın kaynaklar, ortak raporun gecikmesinin temel nedenlerinden birinin bu başlık etrafında yaşanan çekinceler olduğunu belirtiyor. “Umut hakkı” komisyonda fiilen tartışılıyor ancak ortak metinde yer alıp almaması konusunda partiler arasında henüz net bir uzlaşma sağlanabilmiş değil.
AKP cephesinde hâkim görüş, bu ifadenin raporda doğrudan yer almasının kamuoyunda “siyasi jest” ya da “serbest bırakma adımı” olarak algılanabileceği yönünde. Bu nedenle AKP’li kurmaylar, ortak raporun mümkün olan en dar uzlaşıyla hazırlanmasını, tartışmalı başlıkların ise rapor sonrasına bırakılmasını savunuyor. Kulislerde bu durum, “konuşuluyor ama yazıya dökülürken frene basılıyor” şeklinde özetleniyor.
AKP’li üyeler, “umut hakkı” yerine infaz hukuku çerçevesinde daha teknik bir dil kullanılmasını öneriyor. İyi hâl, şiddetten kopuş ve örgütsel bağların sona erdiğinin tespiti gibi kriterlerin öne çıkarıldığı bir yaklaşımın, hem parti tabanındaki güvenlik hassasiyetini koruyacağı hem de toplumsal tepki riskini azaltacağı ifade ediliyor.
MHP kanadı ise “umut hakkı”nın sürecin doğal bir unsuru olduğunu savunuyor. MHP’li kurmaylar, bu başlığın kendi raporlarında yer aldığını ancak ortak raporda bulunup bulunmayacağının genel uzlaşıya bağlı olduğunu dile getiriyor. Kulislerde, MHP’nin ısrarcı olduğu ancak metnin tamamen tıkanmaması için geri adım ihtimalinin de masada bulunduğu konuşuluyor.
CHP ise ortak raporun kapsamının genişletilmesine mesafeli. CHP Grup Başkanvekili Murat Emir’in de daha önce açıkladığı gibi, parti raporunda “umut hakkı”na ya da teröre bulaşmamış kişilerin dönüşüne dair özel bir düzenleme yer almıyor. CHP kanadı, ortak metnin yeni siyasi başlıklarla yüklenmemesi gerektiği görüşünde.
Öte yandan kulislerde, PKK lideri Abdullah Öcalan’ın infaz rejimine ilişkin tartışmaların “umut hakkı” başlığı üzerinden dolaylı biçimde gündeme geldiği belirtiliyor. Kurmaylar, doğrudan bir serbest bırakma çağrısı olmadığını vurgulasa da, bu kavramın raporda yer almasının AKP içinde ciddi rahatsızlık yarattığı ifade ediliyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın konuya ilişkin sessizliği de dikkat çekiyor. Parti içi değerlendirmelerde, Erdoğan’ın ortak raporun tamamlanmasını beklediği ve uzlaşma sağlanmamış başlıklarda erken bir pozisyon almaktan kaçındığı yorumları yapılıyor.
Kulislerde hâkim görüş, ortak raporun uzamasının temel nedeninin iktidar bloğu içindeki görüş ayrılıklarının metne yansıtılmak istenmemesi olduğu yönünde. Bu nedenle “umut hakkı” gibi başlıkların ya tamamen dışarıda bırakılması ya da muğlak ifadelerle geçilmesi seçenekleri üzerinde duruluyor. Raporda yer almasa bile, bu başlığın ilerleyen dönemde siyasi ve hukuki zeminde yeniden gündeme gelmesi bekleniyor.
