SOLMEDYA – Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin ardından geçen üç yıla karşın, yıkılan binalar ve sorumlulara ilişkin açılan davalarda adalet hâlâ sağlanabilmiş değil. Resmî verilere göre 53 binden fazla yurttaşın hayatını kaybettiği depremlere ilişkin binlerce dosyada yargılama aşamasına dahi geçilemedi.
Adalet Bakanlığı’nın 1 Kasım 2025’te açıkladığı bilgilere göre, 11 ilde depremle bağlantılı olarak 2 bin 380 kişi hakkında ceza soruşturması açıldı. Ancak binlerce bağımsız bölümün yıkıldığı bölgede cezaevinde bulunan sanık sayısı yalnızca 208’de kaldı. Bu kişilerin 148’i tutuklu, 60’ı ise hükümlü durumda bulunuyor.
İdari yargıda da tablo dikkat çekici. Deprem bölgesinde 116 bin 696 idari dava açılırken, 83 bin 321 dosyada ilk derece mahkemelerinde karar verildi. 26 bin 493 dosya istinafa taşınırken, 40 bin 270 dosya hâlen derdest durumda bulunuyor.
Adalet Peşinde Aileler Platformu üyesi ve depremde yakınlarını kaybeden Döne Kaya, yaşanan sürecin münferit aksaklıklardan ibaret olmadığını vurguladı. Kaya, “Üç yıl geçmesine rağmen iddianamesi hazırlanmamış dosyalar, bilirkişi raporu beklediği için ilerlemeyen davalar ve kamu görevlilerinin yargı denetimi dışında tutulduğu dosyalar var. Bu tablo, adaletin sistematik biçimde ertelendiğini gösteriyor” dedi.
Kaya, birçok dosyada sorumluluk zincirinin bilinçli şekilde daraltıldığını belirterek, ruhsat veren, denetlemeyen ya da göz yuman kamu görevlileri hakkında soruşturma izni verilmemesinin davaları kilitlediğini ifade etti. Firari sanıklar hakkında çıkarılan yakalama kararlarının da etkili biçimde uygulanmadığını söyledi.
Deprem davalarında bilirkişi raporlarının aylarca hatta yıllarca geciktiğine dikkat çeken Kaya, bunun teknik bir sorun değil, “makul sürede yargılanma hakkının açık ihlali” olduğunu dile getirdi. Ayrıca sanıkların çoğunlukla bilinçli taksir kapsamında yargılanmasının, olası kast tartışmasının sistematik biçimde bastırılmasına yol açtığını söyledi.
Kaya, ceza davalarının tazminat davaları açısından bekletici mesele yapılmasının, deprem mağdurlarının yıllarca tazminata erişememesine neden olduğunu vurguladı. İdari yargıda ise depremin “kaçınılmaz doğal afet” olarak değerlendirilmesinin, önlenebilir risklere rağmen idarenin sorumluluğunu görünmez kıldığını ifade etti.
“Bu davalar yalnızca geçmişin hesabı değil, gelecekte benzer felaketlerin yaşanmaması için verilen bir toplumsal adalet mücadelesidir” diyen Kaya, kayıp yakınlarının tüm engellere rağmen adalet arayışını sürdüreceğini belirtti.
