SOLMEDYA – CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, özel sektör çalışanlarının banka promosyonlarından yararlanabilmesi amacıyla hazırladığı kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na sundu. Gürer, mevcut uygulamanın çalışanlar arasında açık bir eşitsizlik yarattığını belirterek, düzenlemenin sosyal adalet açısından önemli bir adım olduğunu vurguladı.
Gürer, aynı bankacılık sistemi içinde yer alan çalışanlar arasında ayrım yapıldığını ifade ederek, “Kamu görevlileri promosyon hakkından yararlanırken, özel sektör çalışanlarının bu haktan mahrum bırakılması Anayasa’da güvence altına alınan eşitlik ilkesine açıkça aykırıdır” dedi.
“Bankalar nema elde ediyor, emekçi pay alamıyor”
Maaşların bankalar aracılığıyla ödenmesinin fiilen zorunlu hale geldiğine dikkat çeken Gürer, bunun bankalar için önemli bir nakit akışı ve kazanç alanı oluşturduğunu belirtti.
“Çalışanların ücretleri bankaların sistemlerinde tutuluyor ve bankalar bu kaynak üzerinden ciddi bir nema elde ediyor. Ancak bu kaynağı yaratan emek sahipleri çoğu zaman bu kazançtan pay alamıyor. Bu kabul edilemez” ifadelerini kullandı.
Kamu görevlilerinin promosyonlardan yasal güvenceyle yararlandığını hatırlatan Gürer, özel sektör çalışanları için benzer bir düzenlemenin bulunmamasının önemli bir ayrımcılık yarattığını söyledi.
“Promosyon emeğin hakkıdır”
Birçok özel sektör işletmesinde banka promosyonlarının ya hiç alınmadığını ya da işveren tarafından işletme gideri olarak değerlendirildiğini belirten Gürer, promosyonların doğrudan çalışanlara ödenmesi gerektiğini ifade etti.
“Bankaların maaşları sistemlerinde tutarak elde ettikleri kazançtan çalışana pay vermesi bir lütuf değil, emeğin karşılığı olan ekonomik bir haktır. Hayat pahalılığının ve gelir kaybının arttığı bir dönemde maaş promosyonları özel sektör çalışanları için önemli bir destek olacaktır” dedi.
“Çalışma barışı güçlenecek”
Gürer, düzenlemenin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal adalet ve çalışma barışı açısından da önemli olduğunu vurguladı. İşyerlerinde promosyon uygulamasına ilişkin belirsizliklerin işçi ile işveren arasında gerilim yarattığını belirten Gürer, “Yasal çerçevenin oluşturulması hem çalışanlar arasındaki eşitsizliği giderecek hem de iş barışını güçlendirecektir” diye konuştu.
Kanun teklifinin yasalaşması halinde, maaşları bankalar aracılığıyla ödenen özel sektör çalışanları da kamu görevlileri gibi banka promosyonlarından doğrudan yararlanabilecek.
Gürer, “Emeğin olduğu yerde hak vardır. Bankaların çalışanların maaşları üzerinden elde ettiği kazançtan pay verilmesi sosyal devlet ilkesinin bir gereğidir. Bu düzenleme, sosyal adaletin tesisi için atılmış önemli bir adımdır” değerlendirmesinde bulundu.
ÖMER FETHİ GÜRER’İN KANUN TEKLİFİ
CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, hazırladığı kanun teklifi şöyle:
MADDE 1- 22/05/2003 tarih ve 4857 sayılı İş Kanununa aşağıdaki ek madde eklenmiştir.
“EK MADDE 4 – Kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı işyerleri ile işletmeler ve bunların işverenleri hariç olmak üzere, bu Kanunun 32 nci maddesi gereğince çalıştırdığı işçilerin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını özel olarak açılan banka hesapları vasıtasıyla ödeme zorunluluğuna tabi tutulan işverenler veya üçüncü kişiler, işçilerinin ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaklarını özel olarak açılan banka hesapları ile ödeme yapmaları halinde işverenler ile bankalar arasında aylık ve ücret ödeme protokolleri uyarınca verilecek bankacılık hizmetlerinin yanı sıra Bankalar tarafından sunulan “promosyon” adı altında ayni ve/veya nakdi ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı işçilere dağıtılır.
Bu çerçevede ücretlerin hangi banka aracılığı ile ödeneceği, işyerlerinde oluşturulacak işveren vekili ve belirleyeceği bir yetkili ile yetkili sendikadan üye bulunmadığı durumlarda o işyerinde çalışmakta olan işçilerin belirleyeceği bir işçiden oluşan üç kişilik bir komisyon tarafından istekli bankalardan teklif alınmak suretiyle tespit edilir. Komisyon, işveren veya vekilinin başkanlığında söz konusu işyerinde çalışan işçilerin en az %10’unun sendikalı olması halinde yetkili sendikadan bir üye ile belirleyeceği yetkili bir temsilciden oluşur. Protokol, komisyon tarafından belirlenen banka ile işveren ve/veya işveren vekili tarafından imzalanır.
Birden fazla işyeri veya işletmede ücretlerinin birlikte ödenmesi talebinde bulunmaları halinde işveren vekili ve görevlendirilecek yetkili ile yukarıda belirtildiği üzere o işletme veya işyerlerinde en fazla üyeye sahip olan sendika yetkilisi veya çalışan temsilcisinden oluşan üç kişilik bir komisyon tarafından aylık ve ücretlerin ödeneceği banka yukarıdaki esaslara göre tespit edilir. Bankalar ile yapılacak protokollerin süresi iki yıldan az beş yıldan çok olamaz.
Bu çerçevede yapılacak protokol ile buna bağlı uygulamalar işçilerin rahatlıkla bilgi edinebileceği şekilde işyerlerindeki ilan panoları yoluyla ilan edilir. Bu maddenin yürürlük tarihinden önce işçilerin ücretlerinin ödenmesine yönelik olarak işverenlerin ilgili bankalarla yapmış oldukları ve halen yürürlükte bulunan protokoller, sürelerinin bitimine 6 aydan az kalmışsa geçerliliğini korur. Ancak, yürürlükteki protokollerin sona ermesine 6 aydan daha fazla süre bulunduğu takdirde, 1 ay içerisinde işverenler ile bankalar arasında bu maddeye uygun bir şekilde protokol anlaşması yapılır.
Birinci fıkrada belirlenen hüküm uyarınca promosyon miktarının tamamını veya bir kısmını işçilere dağıtmayan işverenler, her bir işçi için ödenmesi gereken promosyon miktarını ödemekle yükümlüdürler ve ayrıca İş Kanunu’nun 102 nci maddesi gereğince idari para cezası verilir.
Yapılan protokoller uyarınca, banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamının personele dağıtılması ile birinci fıkraya aykırı protokollere ilişkin denetimlerin esas ve usulleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılacak bir yönetmelik ile belirlenir.”
MADDE 2- 4857 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bend eklenmiştir.
“d) Bu Kanunun ek 4 üncü maddesi gereğince komisyonları oluşturmayan ve banka ile yapılan protokoller uyarınca promosyon miktarlarını işçilere ödemeyen işveren, işveren vekili ve üçüncü kişiye bu durumda olan her işçi ve her ay için elli bin Türk Lirası idari para cezası uygulanır”
MADDE 3- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 4- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
