HABER / ANALİZ
– ABD merkezli New York Times gazetesinin yayımladığı kapsamlı analiz, İsrail’in İran’a yönelik yalnızca askeri değil, aynı zamanda “içerden çökertme” stratejisi izlediğini ortaya koydu. Ancak planın sahada karşılık bulmadığı ve ciddi şekilde aksadığı belirtiliyor.
Habere göre Mossad Başkanı David Barnea tarafından Netanyahu hükümeti ve Trump yönetimine sunulan strateji, İranlı üst düzey isimlerin suikastlarla tasfiye edilmesi ve bunun ardından iç muhalefetin harekete geçirilmesi üzerine kuruluydu. Nihai hedef ise kısa sürede rejimin çözülmesiydi.
Ancak savaşın üçüncü haftası geride kalırken Tahran başta olmak üzere ülkede geniş çaplı bir ayaklanma yaşanmadı. Beklenen iç çözülme gerçekleşmezken, planın en kritik ayaklarından biri olan “Kürt kartı” da devreye sokulamadı.
İsrail’in özellikle İran’ın batısındaki bölgelere yönelik yoğun bombardımanı, yalnızca askeri hedeflerle sınırlı değildi. Analize göre bu saldırıların amacı, Irak Kürdistanı’nda konuşlu silahlı Kürt grupların İran içine ilerleyebilmesi için bir koridor açmaktı.
Ancak bu strateji Washington’dan veto yedi. ABD Başkanı Donald Trump’ın Kürt aktörlere doğrudan “harekete geçmeyin” mesajı verdiği ve bu tür bir müdahalenin bölgesel dengeleri daha da istikrarsızlaştıracağı gerekçesiyle plana karşı çıktığı aktarıldı.
Bölgedeki Kürt siyasi aktörlerin bir kısmı da bu senaryoya mesafeli yaklaştı. Kürdistan Yurtseverler Birliği lideri Bafıl Talabani, dış destekli bir müdahalenin İran’daki milliyetçi refleksleri güçlendireceğini ve halkı rejim etrafında kenetleyeceğini vurguladı.
Öte yandan Türkiye’nin de ABD nezdinde sert bir diplomatik uyarıda bulunduğu iddia edildi. Ankara’nın, İran’daki Kürt grupların silahlı biçimde devreye sokulmasının bölgesel bir zincirleme etki yaratabileceği ve yeni krizleri tetikleyebileceği görüşünü ilettiği belirtildi.
Uzmanlara göre planın başarısız olmasının temel nedenlerinden biri, sahadaki toplumsal gerçekliğin yanlış okunması. İran’da halkın geniş çaplı bir ayaklanmaya yönelmemesinde, güvenlik güçlerinin sert müdahale kapasitesi ve ağır baskı ortamı belirleyici faktörler arasında gösteriliyor.
İsrail cephesi ise planın tamamen çöktüğünü kabul etmiyor. Tel Aviv yönetimi, İran içinde bir hareketlenmenin hâlâ mümkün olduğu görüşünü koruyor.
EDİTÖR NOTU
Bu analiz, uluslararası basına yansıyan iddialar ve istihbarat kaynaklı değerlendirmelere dayanmaktadır. Sahadaki gelişmeler ve tarafların resmi açıklamaları doğrultusunda süreç farklı yönlere evrilebilir.
