– DESAM (Demokrasi ve Eğitim Etütleri Stratejik Araştırma Merkezi) Yönetim Kurulu Başkanı Gürkan Avcı, III. Ankara Eğitim Konferansı’nda yaptığı konuşmada Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’e yönelik dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Konuşmasına konferansların sürekliliğine vurgu yaparak başlayan Avcı, Türkiye’nin eğitim sistemini sahada gözlemlediklerini belirtti. Anaokulundan üniversiteye kadar geniş bir alanda yapılan incelemelerde öğrencilerin hem umudunu hem de yorgunluğunu gördüklerini ifade etti.
“Eğitimde eşitsizlik derinleşiyor”
Avcı, PISA verilerine dikkat çekerek Türkiye’nin matematik, okuma ve fen alanlarında OECD ortalamasının altında kaldığını söyledi. Sosyo-ekonomik farkların eğitimde belirleyici hale geldiğini vurgulayan Avcı,
“Kaliteli eğitim giderek ayrıcalığa dönüşüyor. Parası olan çocuklar özel okullara ve kurslara yönelirken, milyonlarca öğrenci yetersiz imkânlarla baş başa kalıyor” dedi.
“Sınav sistemi ve merkezi yapı baskı yaratıyor”
Türkiye’de eğitim sisteminin uzun süredir sınav odaklı olduğunu ifade eden Avcı, LGS ve YKS’nin öğrenciler üzerinde yüksek stres yarattığını söyledi. Sürekli değişen müfredatın da sistemi daha karmaşık hale getirdiğini belirten Avcı, bu adımların pedagojik değil, “günü kurtarmaya yönelik” olduğunu savundu.
“Yaratıcılık yerine standartlaşma dayatılıyor”
Milli Eğitim Bakanlığı’nın yaklaşımını eleştiren Avcı, mevcut sistemin öğrencileri bireysel yeteneklerinden uzaklaştırdığını ifade etti.
“Eğitim, çocukları standart ürünlere dönüştüren bir fabrika değildir. Mevcut anlayış yaratıcılığı köreltiyor” diyen Avcı, beceri temelli eğitim söylemine rağmen uygulamada ezberci yapının sürdüğünü belirtti.
“Öğretmenlik mesleği zayıflatılıyor”
Öğretmen politikalarına da değinen Avcı, mülakat sisteminin liyakati zedelediğini ve sözleşmeli öğretmenliğin güvencesizlik yarattığını ifade etti. Merkeziyetçi yapının öğretmen özerkliğini sınırladığını söyleyen Avcı, gelişmiş ülkelerde bunun tam tersinin uygulandığını hatırlattı.
“Eğitim ideolojiden arındırılmalı”
Konuşmasında eğitim politikalarının ideolojik etkilerden uzak olması gerektiğini vurgulayan Avcı, bilimsel ve evrensel değerlerin esas alınması çağrısında bulundu. Mevcut uygulamaların toplumsal kutuplaşmayı artırabileceği uyarısında bulundu.
Çözüm önerileri sıralandı
Avcı, konuşmasının sonunda Milli Eğitim Bakanlığı’na yönelik çözüm önerilerini şöyle sıraladı:
- Sınav odaklı sistemin dönüştürülmesi
- Öğretmen atamalarında liyakat ve özerkliğin güçlendirilmesi
- Müfredatta yaratıcılık, sanat ve eleştirel düşüncenin ön plana çıkarılması
- Dezavantajlı bölgelere pozitif destek verilmesi
- Eğitim politikalarının bilimsel ve kanıt temelli oluşturulması
Avcı, “Türkiye ancak özgür, yaratıcı ve eşit bireyler yetiştirerek küresel rekabette söz sahibi olabilir” diyerek çağrısını yineledi.
Editör Notu
Bu haber, III. Ankara Eğitim Konferansı’nda DESAM Yönetim Kurulu Başkanı Gürkan Avcı’nın yaptığı konuşmadan derlenmiştir. Metinde yer alan görüşler konuşmacının değerlendirmelerini yansıtmaktadır.
