Haber: Atilla YÜCEAK
SOLMEDYA – ABD’nin Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’ya yönelik operasyonu, uluslararası kamuoyunda sert tepkilere yol açarken, Washington’un ileri sürdüğü “narkoterörizm” gerekçeleri tartışma konusu oldu. Operasyonun hukuki dayanağının zayıf olduğu, asıl hedefin ise Venezuela’nın altın rezervleri ve ekonomik kaynakları olduğu yönündeki değerlendirmeler giderek güç kazanıyor.
Gazeteci Bahadır Özgür, sürecin perde arkasını gazeteci Dinçer Gökçe’ye değerlendirdi. Özgür’e göre “narkoterörizm” kavramı ABD açısından yeni değil. 1980’li yıllarda Latin Amerika’da özellikle Pablo Escobar üzerinden şekillenen bu yaklaşım, zamanla ABD’nin istemediği yönetimlere müdahalesini meşrulaştıran bir araca dönüştü. Bugün de benzer bir yöntemin Venezuela üzerinde uygulandığı ifade ediliyor.
ABD New York Savcılığı’nın 2020 yılında hazırladığı iddianamede, Maduro, eşi ve oğlu dahil olmak üzere Venezuela ordusu, istihbaratı ve üst düzey bürokratların sözde “Güneşler Karteli” adı altında organize suç örgütü kurduğu iddia edildi. Ancak Özgür, bu suçlamaların hiçbir uluslararası raporla doğrulanmadığını vurguluyor. Birleşmiş Milletler’in 2025 tarihli raporuna göre, küresel kokain ticaretinin yüzde 95’i Kolombiya, Ekvador ve Brezilya hattında gerçekleşirken, Venezuela’nın payı yalnızca yüzde 5 seviyesinde bulunuyor ve bu sevkiyatların büyük bölümü Avrupa’ya yöneliyor.
Tartışmaların merkezinde ise Venezuela’nın altın ticareti yer alıyor. ABD yaptırımlarının ardından Caracas yönetimi, 2016’dan itibaren “altın ve petrol karşılığı gıda” modeline yöneldi. Bu süreçte Türkiye, Venezuela’nın önemli ticaret ortaklarından biri haline geldi. 2018 yılında Maduro’nun Türkiye ziyareti sonrası, bir yıl içinde yaklaşık 900 milyon dolarlık Venezuela altınının Türkiye’ye ithal edildiği ortaya çıktı. Ancak bu altınların işlenip Venezuela’ya geri gönderildiğine dair resmi bir kayda rastlanmadı.
Öne çıkan bir diğer nokta ise bu ticaretin büyük ve köklü firmalar yerine, yeni kurulmuş ya da küçük ölçekli şirketler üzerinden yürütülmesi oldu. Fatih’te küçük bir kuyumcuyken kısa sürede büyük ithalatçı konumuna gelen Sardes Kıymetli Madenler ile Malböre ve Marlin adlı şirketler bu hattın başlıca aktörleri arasında yer aldı.
ABD yönetimi söz konusu ticareti ambargo delme ve kara para aklama faaliyeti olarak değerlendirerek, ilgili kişi ve şirketleri yaptırım listesine aldı. Bu adımların ardından Türkiye–Venezuela arasındaki altın ticareti büyük ölçüde durduruldu.
Bahadır Özgür’e göre bugün Maduro’ya yönelik operasyon yalnızca Venezuela’yı değil, geçmişte İran örneğinde olduğu gibi gri alanlarda yürütülen tüm ticaret ağlarını hedef alıyor. Türkiye’de son dönemde kuyumculara, ödeme sistemlerine ve finans ağlarına yönelik operasyonların da bu küresel yeniden yapılanmanın parçası olduğu değerlendiriliyor.
Özgür, ABD’nin asıl amacının bir “rejim değişikliği”nden çok, Venezuela’nın altınları ve yurt dışına çıkarılan varlıkları üzerinde denetim kurmak olduğunu belirterek, “narkoterörizm” söyleminin bu müdahalenin siyasi ve hukuki kılıfı olarak kullanıldığını ifade ediyor.
