SOLMEDYA – ABD ile İran arasında tırmanan askeri gerilim altıncı gününe girerken Washington’dan dikkat çekici kulis bilgileri sızdı. ABD merkezli NBC News’in üst düzey yetkililere dayandırdığı haberine göre Başkan Donald Trump, şimdiye kadar hava ve deniz saldırılarıyla yürütülen operasyonun kapsamını genişleterek İran topraklarına sınırlı kara gücü gönderilmesini gündemine aldı.
Haberde, Trump’ın 2003 Irak işgaline benzer geniş çaplı bir askeri operasyonu savunmadığı ancak belirli stratejik hedeflere yönelik dar kapsamlı bir kara operasyonuna sıcak baktığı ifade edildi.
Stratejik noktalar hedefte
Söz konusu planın;
- İran’daki bazı nükleer tesislerin kontrol altına alınması,
- zenginleştirilmiş uranyum stoklarının güvenceye alınması,
- stratejik petrol sahalarının denetimi
gibi sınırlı askeri hedeflere odaklandığı ileri sürülüyor.
Washington’daki güvenlik çevrelerine göre bu tür bir operasyon, klasik bir işgal yerine “stratejik noktaların geçici kontrolü” modeline dayanabilir.
“Savaş sonrası İran” planı
Haberde Trump’ın yardımcılarıyla yaptığı görüşmelerde savaş sonrası İran için de bir senaryo tartıştığı öne sürüldü. Buna göre Trump’ın, “Venezuela modeli” olarak adlandırılan bir siyasi dönüşüm planını gündeme getirdiği iddia edildi.
Bu modelde, mevcut yönetimin devrilmesi sonrası ABD ile petrol üretimi ve nükleer program konusunda uyumlu çalışacak yeni bir yönetimin desteklenmesi öngörülüyor.
Beyaz Saray temkinli konuştu
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise söz konusu iddiaların resmi bir karar anlamına gelmediğini belirtti.
Leavitt açıklamasında:
“Başkan Trump her zaman tüm seçenekleri masada tutar. Ancak belirli bir kararın alındığını iddia edenler müzakere sürecinin parçası değildir” ifadelerini kullandı.
Trump da bu hafta verdiği bir röportajda kara operasyonuna kapıyı tamamen kapatmadı. ABD Başkanı, “Belki kara gücüne ihtiyaç duymayacağız ama gerekirse diğer başkanlar gibi bu seçeneği reddetmem” diyerek olasılığı açık bıraktı.
İran’dan meydan okuma
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ise olası bir kara operasyonuna sert tepki verdi.
Erakçi, ABD kara birliklerinin İran’a girmesi halinde “Amerika için büyük bir felaket yaşanacağını” savundu. İranlı bakan, ülkesinin en kötü senaryoya göre hazırlık yaptığını belirterek “Amerikan kara güçlerini bekliyoruz” dedi.
28 Şubat’ta başlayan çatışmalarda şu ana kadar 6 ABD askeri hayatını kaybetti, 18 asker yaralandı.
EDİTÖR NOTU
Orta Doğu’da yeni bir askeri müdahalenin gündeme gelmesi, yalnızca bölgesel dengeleri değil küresel siyaset ve enerji politikalarını da doğrudan etkileyebilecek bir gelişme olarak görülüyor. Irak ve Afganistan deneyimleri, dış müdahalelerin uzun süreli siyasi krizler ve toplumsal yıkımlar yarattığını göstermişti. İran’a yönelik olası bir kara operasyonu, bölgede zaten derin olan jeopolitik gerilimleri büyütme ve halklar açısından yeni insani maliyetler yaratma riski taşıyor. SolMedya perspektifinden bakıldığında, savaş politikalarının yerine diplomasi, uluslararası hukuk ve halkların barış talebi temelinde çözümler aranması gerektiği vurgulanıyor.
