SOLMEDYA – Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Japonya’da düzenlenen bir ekonomi sempozyumunda yaptığı konuşmada Batı Asya’da tırmanan çatışmaların dünya ekonomisi için ciddi riskler oluşturduğunu söyledi. Enerji arzında yaşanabilecek kesintilerin küresel piyasalarda yeni bir dalgalanma yaratabileceğini belirten Georgieva, petrol fiyatlarındaki hızlı artışın enflasyon ve büyüme üzerinde baskı kurabileceğini vurguladı.
Georgieva’nın değerlendirmesine göre petrol fiyatlarının yaklaşık yüzde 10 artması ve bu seviyenin uzun süre korunması halinde küresel enflasyonun yaklaşık 40 baz puan yükselmesi bekleniyor. Enerji altyapısına yönelik saldırılar ve tedarik hatlarında yaşanan kesintiler nedeniyle enerji güvenliğinin yeniden dünya ekonomisinin en kritik başlıklarından biri haline geldiği ifade edildi.
IMF Başkanı, küresel ekonominin artık daha kırılgan bir dönemden geçtiğini belirterek politika yapıcıları olası şoklara karşı hazırlıklı olmaya çağırdı. Georgieva, “Belirsizlik artık geçici bir durum değil, yeni normalimiz haline geldi” diyerek ülkelerin mali tamponlar oluşturması gerektiğini dile getirdi.
Öte yandan savaşın petrol piyasasında yarattığı dalgalanma G7 ülkelerini de harekete geçirdi. İngiliz Financial Times gazetesinin aktardığına göre G7 maliye bakanları ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) yetkilileri, İran savaşının ardından petrol piyasalarında yaşanan gelişmeleri değerlendirmek üzere acil toplantı düzenledi.
Toplantıda stratejik petrol rezervlerinin koordineli biçimde piyasaya sürülmesi seçeneği ele alınıyor. Diplomatik kaynaklara göre bazı G7 ülkeleri, toplam rezervlerin yaklaşık yüzde 25–30’una denk gelen 300 ila 400 milyon varillik ortak bir petrol salımının fiyatları dengeleyebileceğini değerlendiriyor.
IEA sistemine dahil ülkeler, enerji krizlerine karşı kullanılmak üzere toplamda 1,24 milyar varilden fazla kamu petrol stoku bulunduruyor. Bu stokların büyük bölümü ABD ve Japonya’da bulunuyor ve olası arz şoklarına karşı hızlı müdahale amacıyla tutuluyor.
Petrol fiyatlarındaki yükseliş finans piyasalarını da etkilemeye başladı. Brent petrolünün varil fiyatı Asya işlemlerinde 116 doların üzerine çıkarken, ABD ham petrolü WTI da benzer seviyelere yükseldi. Enerji maliyetlerindeki artışın küresel enflasyonu yeniden tetikleyebileceği ve büyüme beklentilerini zayıflatabileceği değerlendiriliyor.
Enerji fiyatlarındaki sıçramanın özellikle Çin, Hindistan, Japonya, Güney Kore ve Avrupa’nın büyük sanayi ekonomileri üzerinde daha ağır baskı yaratabileceği belirtiliyor. Bu ülkeler dünyanın en büyük petrol ithalatçıları arasında yer alıyor.
Katar Enerji Bakanı Saad el-Kaabi ise savaşın enerji arzını kesintiye uğratması halinde dünya ekonomisinin ciddi bir krize sürüklenebileceği uyarısında bulundu.
EDİTÖR NOTU
Enerji savaşlarının gölgesinde yükselen petrol fiyatları yalnızca piyasalarda dalgalanma yaratmıyor; aynı zamanda emekçi sınıfların yaşam maliyetini de doğrudan etkiliyor. Tarihsel olarak petrol krizleri, ücretlerin erimesi, enflasyonun yükselmesi ve sosyal eşitsizliklerin derinleşmesiyle sonuçlandı. Bugün Batı Asya’daki savaşın tetiklediği enerji krizi, küresel ekonomideki kırılganlığı yeniden görünür kılarken, halkların sırtına yüklenen maliyetin nasıl paylaşılacağı sorusunu da daha yakıcı hale getiriyor.
