– Türkiye’de tarım sektörü, hem üreticiyi hem tüketiciyi aynı anda ezen bir krizin içinde. CHP Niğde Milletvekili ve Tarım Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer’in açıkladığı veriler, bu çöküşün boyutlarını gözler önüne seriyor.
2022 yılında 173 milyar TL olan çiftçi borcu, 2026 başı itibarıyla 1 trilyon 269 milyar TL’ye ulaştı. Dört yılda %634’lük artış, sadece rakamsal bir büyüme değil; üretim gücünün borç sarmalına teslim edilmesi anlamına geliyor. Üstelik tablo yalnızca TL bazında değil: Aynı dönemde çiftçinin borcu dolar bazında 12,9 milyar dolardan 29,6 milyar dolara çıkarak %129 arttı.
Bu tablo, tarımda borçlanmanın kur artışıyla açıklanamayacak kadar derin bir yapısal soruna dönüştüğünü gösteriyor. Gürer’e göre bu durum, planlı üretimden uzaklaşan ve ithalatı önceleyen politikaların sonucu.
Öte yandan tüketici cephesinde de tablo farklı değil. Türkiye’de gıda fiyatları tam 66 aydır kesintisiz artıyor. Şubat 2026 itibarıyla aylık gıda enflasyonunun %6,89’a ulaşması, mutfaktaki yangının her geçen gün büyüdüğünü ortaya koyuyor. Böylece bir yanda borçla üretim yapmaya çalışan çiftçi, diğer yanda yüksek fiyatlarla yaşam mücadelesi veren yurttaş aynı sistemin altında eziliyor.
Gürer’in değerlendirmesine göre mevcut model, üreticiyi bankalara, tüketiciyi ise market raflarına mahkûm eden bir yapı yaratmış durumda. Çiftçi daha ekim yapmadan borçlanıyor, hasat ettiğinde ise borcunu kapatamadan yeni sezona giriyor.
Çözüm olarak ise tarımsal kredilerin faizlerinin silinmesi, ana borcun uzun vadeye yayılması, mazottaki vergi yükünün kaldırılması ve ithalat yerine yerli üretimi koruyan politikaların hayata geçirilmesi öneriliyor.
“BORÇ SADECE TL DEĞİL, DOLAR BAZINDA DA İKİYE KATLANDI!”
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2022-2026 yılları arasındaki tarımsal kredi verilerini dolar kuruyla kıyaslayarak, iktidarın “borç odaklı” bir tarım modeli inşa ettiğini belirtti. İşte Gürer’in paylaştığı o çarpıcı tablo:
| Yıl (Ocak) | Toplam Borç (Bin TL) | Dolar Kuru (TL) | Dolar Bazlı Borç ($) |
| 2022 | 173.025.998 | 13,4 | 12,9 Milyar $ |
| 2023 | 351.262.559 | 18,7 | 18,7 Milyar $ |
| 2024 | 608.294.155 | 29,7 | 20,4 Milyar $ |
| 2025 | 899.745.729 | 35,3 | 25,4 Milyar $ |
| 2026 | 1.269.989.960 | 42,9 | 29,6 Milyar $ |
EDİTÖR NOTU
Veriler, Türkiye’de tarımın yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal bir kriz alanına dönüştüğünü gösteriyor. Üretimin sürdürülebilirliği ve gıda güvenliği açısından, borç ve maliyet baskısının nasıl yönetileceği önümüzdeki dönemin en kritik başlıklarından biri olmaya aday.
