– YENİ Parti’de 8 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilen genel başkanlık ön seçimi, siyasi tarihimize ilginç bir demokrasi tartışması bıraktı.
81 ilde kurulan 2 bin 502 sandıkta 639 bin 454 üye oy kullandı. Açıklanan kesinleşmiş sonuçlara göre katılım oranı yüzde 81,3 oldu. Geçerli oyların tamamını alan Özgür Özel, yeniden genel başkanlık görevine üyelerin onayını aldı.
Parti yönetimi bu sonucu büyük bir demokrasi şöleni olarak duyurdu.
Gerçekten de ortaya çıkan rakamlar dikkat çekici. Yüz binlerce üye sandığa gitmiş, katılım oranı yüksek gerçekleşmiş ve genel başkan bütün geçerli oyları almıştı.
Ancak burada gözden kaçırılmaması gereken küçük ama önemli bir ayrıntı var:
Özgür Özel’in karşısında yarışan başka bir genel başkan adayı yoktu!
Yani üyeler, farklı adaylar arasında tercih yapmadı. Birden fazla yönetim anlayışını, siyasi yaklaşımı veya genel başkan adayını karşılaştırma imkânı bulmadı. Önlerine konulan tek adayın genel başkanlığını onayladılar.
Peki, bunun adı gerçekten seçim mi, yoksa mevcut genel başkanın üyelerden güvenoyu alması mı?
Demokrasi, tek adaya onay vermek değildir!
Demokrasinin temelinde tercih özgürlüğü vardır.
Bir seçmenin önüne sandık koymak, tek başına demokratik bir seçim yapıldığı anlamına gelmez. Sandığın gerçek anlamda demokratik olabilmesi için seçmenin birden fazla seçenek arasında özgürce tercih yapabilmesi gerekir.
Aksi takdirde yapılan işlem, yarıştan çok onay mekanizmasına dönüşür.
Bir siyasi partide genel başkanlık makamı için seçim yapılıyorsa, farklı adayların ortaya çıkabilmesi, düşüncelerini açıklayabilmesi ve üyelerden destek isteyebilmesi gerekir.
Peki, YENİ Parti’de kaç aday yarıştı?
Bir!
Özgür Özel kendisiyle yarıştı ve yine kendisi kazandı.
Buna rağmen sonuç, büyük bir demokrasi şöleni olarak sunuldu.
Oysa demokrasinin niteliği, sandığa kaç kişinin gittiği kadar, o sandıkta kaç gerçek seçeneğin bulunduğuyla da ölçülür.
639 bin oy, 639 bin özgür tercih anlamına mı geliyor?
Elbette 639 bin 454 üyenin sandığa gitmesi küçümsenecek bir katılım değildir. Üyelerin parti yönetimine destek vermesi de demokratik bir haktır.
Ancak burada birbirinden farklı iki kavramı birbirine karıştırmamak gerekiyor:
Birincisi, mevcut genel başkana destek vermek.
İkincisi, genel başkanlık için adaylar arasında özgürce tercih yapmak.
Bunlar aynı şey değildir.
Bir partinin genel başkanı üyelerinden güvenoyu almak isteyebilir. Bunun için ön seçim düzenleyebilir. Ancak bu süreç, farklı adayların yarıştığı rekabetçi bir seçimle aynı anlamı taşımaz.
Yüzde 81,3 katılım oranı açıklanabilir. 639 bin üyenin oy kullandığı söylenebilir. Fakat tek adaylı bir oylamanın sonuçlarını, çok adaylı demokratik bir yarışın başarısı gibi sunmak doğru bir siyasi değerlendirme değildir.
Peki, Özgür Özel’in karşısına neden başka aday çıkmadı?
Asıl üzerinde durulması gereken soru budur.
Bir siyasi partide genel başkanlık makamı neden tek kişinin adaylığıyla sınırlandırılmış gibi bir görüntü veriyor?
Parti içerisinde farklı düşünceler, farklı yönetim anlayışları ve farklı siyasi beklentiler yok mu?
Varsa bunlar neden genel başkanlık yarışında kendilerini gösteremedi?
Yoksa parti üyeleri yalnızca mevcut genel başkana destek vermekle mi yetinmek zorunda kaldı?
Elbette tek adaylı seçim yapılması kendi başına hukuka aykırılık anlamına gelmez. Bir genel başkanın karşısına başka aday çıkmaması da üyelerin tercihlerinin doğal sonucu olabilir.
Ancak demokratik bir parti, yalnızca üyelerinin oy kullanmasını değil, farklı görüşlerin özgürce ortaya çıkmasını da güvence altına almalıdır.
Çünkü parti içi demokrasi, genel başkanın kaç oy aldığıyla değil, karşısına çıkabilecek alternatiflerin ne kadar özgür olduğu ve üyelerin gerçek tercih hakkını ne ölçüde kullanabildiğiyle de ilgilidir.
Demokrasinin gösterisi olmaz!
Bir siyasi parti, ülkeyi yönetmeye talip olduğunu söylüyorsa önce kendi içerisinde demokratik bir yönetim anlayışını hayata geçirmelidir.
Ülkeye demokrasi vaat edenlerin, parti içerisinde farklı seslere ne kadar alan açtığı önemlidir.
Muhalefet partilerinin görevi yalnızca iktidarı eleştirmek değildir. Aynı zamanda kendi yönetim anlayışlarıyla topluma örnek olmaktır.
Genel başkanlık yarışında farklı adayların bulunmadığı bir süreci, katılım rakamlarını öne çıkararak büyük bir demokrasi zaferi gibi anlatmak yerine, bunun neden tek adaylı gerçekleştiğini de tartışmak gerekir.
Çünkü demokrasi, önceden belirlenmiş bir sonucu üyelerin onayına sunmak değildir.
Demokrasi; yarışabilmek, eleştirebilmek, alternatif oluşturabilmek ve gerektiğinde mevcut yönetimi değiştirebilme hakkına sahip olmaktır.
Sandık demokrasinin aracıdır; demokrasi ise sandığın önündeki gerçek seçeneklerle anlam kazanır.
Özgür Özel’in yeniden genel başkan seçilmesine ilişkin üyelerin verdiği desteğe elbette saygı duyulmalıdır. Ancak bu desteğin, parti içi demokrasinin bütün koşullarının yerine getirildiğinin kanıtı olarak sunulması ayrı bir tartışma konusudur.
Unutulmamalıdır ki demokrasi, bir kişinin ne kadar çok oy aldığıyla değil, herkesin eşit koşullarda yarışabildiği bir ortamın varlığıyla güçlenir.
Tek adayın kazandığı bir yarışta kazananı ilan edebilirsiniz. Ancak buna gerçek bir demokratik rekabet diyemezsiniz!
