SOL MEDYA/ Kocaeli
Haber/Muhabir: Atilla YÜCEAK
– TMMOB Makina Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi Başkanı Taylan Özkan, Sokak TV mikrofonlarına yaptığı açıklamada HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda yaşanan faciaya dikkat çekerek işverenin ve kamu kurumlarının sorumluluğunun araştırılmasını istedi. Şube yönetimi, fabrikada 1998 yılından bu yana son olayla birlikte bilinen can kayıplarının 34’e ulaştığını belirterek, “Emekçiler canlarıyla bedel ödemek zorunda değil” mesajı verdi.
İzmir’in Aliağa ilçesinde bulunan HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 9 Kasım 2026 tarihinde meydana gelen patlama ve ardından çıkan yangın, Türkiye’de işçi sağlığı ve iş güvenliği sorunlarını bir kez daha gündeme taşıdı.
Elektrik ark ocağında yürütülen bakım çalışmaları sırasında meydana gelen patlamada ilk açıklamalara göre 17 işçi yaşamını yitirdi, çok sayıda işçi yaralandı. 10 Kasım akşamı bazı haber kaynakları can kaybının 18’e yükseldiğini duyurdu. Savcılığın akşam saatlerinde yaptığı açıklamada ise 17 işçinin yaşamını yitirdiği, 15 işçinin yaralandığı ve bir işçiyi arama çalışmalarının sürdüğü bildirildi.
İlk teknik değerlendirmelerde, bakım sırasında tavan vincinin düşmesiyle meydana gelen hasarın doğal gaz ve oksijen borularını kopardığı, bunun da patlamaya yol açtığı belirtildi. Olayın kesin nedenlerinin belirlenmesi için adli ve idari soruşturma başlatıldı. Soruşturma kapsamında şirket yönetiminden fabrika yöneticilerine ve teknik sorumlulara kadar 11 kişi gözaltına alındı.
Taylan Özkan: İş cinayetleri kader değildir!
TMMOB Makina Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi Başkanı Taylan Özkan, Sokak TV mikrofonlarına yaptığı açıklamada, Oda Yönetim Kurulu’nun konuya ilişkin basın açıklamasında yer alan değerlendirmeleri paylaştı.
Makina Mühendisleri Odası, yaptığı açıklamada yalnızca başsağlığı dilemenin ve olay sonrasında soruşturma başlatılmasının yeterli olmadığını vurguladı.
Her yıl yüzlerce emekçinin önlenebilir iş cinayetlerinde yaşamını yitirdiğine dikkat çekilen açıklamada, işverenlerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi, mühendislik ve iş güvenliği tedbirlerinin ihmal edilmesi ve kamusal denetimlerin yetersiz kalmasının kabul edilemeyeceği ifade edildi.
Ağır sanayi tesislerinde üretim ve bakım çalışmalarının yüksek risk taşıdığına dikkat çeken Oda yönetimi;
İş ekipmanlarının güvenliğinin sağlanması, bakım ve periyodik kontrollerin düzenli yapılması, tehlikeli enerji kaynaklarının kontrol altına alınması ve çalışmaların yetkin teknik personel gözetiminde yürütülmesinin işverenlerin sorumluluğunda olduğunu belirtti.
HABAŞ’ta 1998’den bu yana 34 can kaybı!
Makina Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi’nin açıklamasındaki en dikkat çekici noktalardan biri de HABAŞ’ın geçmişine ilişkin değerlendirme oldu.
Oda yönetimi, 1998 yılından bu yana fabrikada yaşanan iş kazalarında, son patlamayla birlikte bilinen can kayıplarının 34’e ulaştığını belirterek şu soruların yanıtlanmasını istedi:
Bu kadar can kaybına rağmen hangi önlemler alındı? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı hangi denetimleri gerçekleştirdi? Fabrikanın geçmişteki iş kazaları ve can kayıplarına rağmen hangi gerekçelerle teşvik ve ÇED onayları verildi?
Açıklamada, HABAŞ işvereninin yanı sıra hükümetin ve ilgili kamu kurumlarının da sorumluluklarının araştırılması gerektiği vurgulandı.
“Sorumluluk yalnızca çalışanlara yüklenemez!”
Oda yönetimi, patlamanın nedenlerinin yalnızca olay anındaki teknik arızayla sınırlandırılmaması gerektiğini belirterek kapsamlı bir inceleme çağrısında bulundu.
İş ekipmanlarının teknik yeterliliği, bakım ve kontrol kayıtları, risk değerlendirmeleri, çalışma organizasyonu, mühendislik denetimi ve iş güvenliği uygulamalarının bütün yönleriyle araştırılması gerektiği ifade edildi.
Özellikle olası sorumluluğun yalnızca olay sırasında görev yapan çalışanlara veya iş güvenliği uzmanlarına yüklenerek asıl karar ve denetim sorumlularının göz ardı edilmemesi gerektiğinin altı çizildi.
MMO Kocaeli Şubesi’nin talepleri;
TMMOB Makina Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi, yaşanan facianın aydınlatılması ve benzer ölümlerin önlenmesi için şu talepleri sıraladı:
Patlamanın tüm yönleriyle bağımsız, tarafsız ve şeffaf bir teknik incelemeyle araştırılması.
İşyerindeki risk değerlendirmelerinin, bakım ve periyodik kontrol kayıtlarının, iş güvenliği uygulamalarının ve önceki denetim sonuçlarının incelenmesi.
İşverenin ve ilgili kamu kurumlarının sorumluluklarının ortaya çıkarılması.
İhmal ve kusuru bulunanlar hakkında gerekli adli ve idari işlemlerin uygulanması.
Ağır sanayi tesislerinde denetimlerin etkinleştirilmesi ve tespit edilen eksikliklerin giderilmesinin takip edilmesi.
Açıklamanın sonunda iş güvenliğinin kâğıt üzerinde hazırlanan belgelerden, göstermelik denetimlerden ve kazalardan sonra yapılan açıklamalardan ibaret olmadığı vurgulandı.
Makina Mühendisleri Odası Kocaeli Şubesi, emekçilerin yaşam hakkının üretim ve kar baskısına feda edilmesine karşı mücadeleyi sürdüreceklerini belirterek açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Denetimsizliğin, ihmallerin ve sorumluluktan kaçışın bedelini emekçiler canlarıyla ödemek zorunda değildir! Bir emekçinin daha yaşamını yitirmemesi için sorumluların hesap vermesini ve işyerlerinde gerçek, etkin ve sürekli denetimin sağlanmasını istiyoruz. İş cinayetlerine artık yeter!”
