SOL MEDYA / KOCAELİ
Haber / Muhabir: Atilla YÜCEAK
– Selçuk Karstarlı: “Bu zincirin kırılması gerekiyor!”
İSİG Kocaeli gönüllülerinden iş güvenliği uzmanı Selçuk Karstarlı, İzmir HABAŞ tesislerinde 18 emekçinin yaşamını yitirdiği faciaya ilişkin Sokak TV’ye yaptığı açıklamada, iş cinayetlerinin önlenebilir ölümler olduğuna dikkat çekti. İşverenlerin kârı işçi sağlığının önüne koyduğunu, devletin denetim görevini yerine getirmediğini ve yargının caydırıcı yaptırımlar uygulamadığını belirten Karstarlı, iş cinayetlerinin önlenmesi için bu düzenin değişmesi gerektiğini vurguladı.
Sokak TV olarak İSİG Kocaeli gönüllülerinden iş güvenliği uzmanı Selçuk Karstarlı ile İzmir HABAŞ tesislerinde yaşanan ve 18 emekçinin hayatını kaybettiği facianın nedenlerini, iş cinayetlerinin arkasındaki sorumlulukları ve bu ölümlerin önlenmesi için yapılması gerekenleri konuştuk.
“İş kazası değil, iş cinayeti!”
İşçi ve emek örgütlerinin yaşanan ölümleri neden “iş kazası” yerine “iş cinayeti” olarak tanımladığını açıklayan Karstarlı, bu kavramın yeni olmadığını, Türkiye işçi sınıfının mücadele tarihinden geldiğini belirtti.
1970’li yıllarda DİSK, TÖB-DER ve TÖS gibi örgütlerin yayınlarında da bu kavramın kullanıldığını hatırlatan Karstarlı, iş cinayetlerinin doğal ya da kaçınılmaz ölümler olmadığını, gerekli önlemlerin alınmaması sonucunda meydana geldiğini vurguladı.
Kâr hırsı, işçi sağlığının önüne geçiyor!
İş cinayetlerinin temelinde işverenlerin iş güvenliği önlemlerini bir maliyet unsuru olarak görmesinin bulunduğunu belirten Karstarlı, işçinin yaşam hakkı yerine üretim miktarının ve elde edilecek kârın öncelendiğini ifade etti.
Sorunun bir diğer önemli boyutunun ise devletin denetim görevini yerine getirmemesi olduğunu söyleyen Karstarlı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı İş Teftiş Kurulu’nun denetim faaliyetlerinin yetersiz kaldığına dikkat çekti.
İşletme ve çalışan sayısı artarken iş müfettişi sayısının azalmasının ciddi bir sorun olduğunu belirten Karstarlı, TBMM’de devam eden bütçe görüşmelerinde ortaya çıkan tablonun da devletin denetim kapasitesindeki yetersizliği gösterdiğini dile getirdi.
Denetim var, caydırıcı yaptırım yok!
İş Teftiş Kurulu denetimlerinin önemli bir bölümünün iş cinayetlerinden sonra veya şikâyet üzerine gerçekleştirildiğini, önleyici ve planlı denetimlerin ise oldukça sınırlı kaldığını belirten Karstarlı, denetimlerin çoğu zaman idari para cezalarıyla sonuçlandığını söyledi.
Şirketlere uygulanan para cezalarının, işletmelerin ekonomik büyüklükleri ve elde ettikleri kazançlarla karşılaştırıldığında son derece yetersiz kaldığını vurgulayan Karstarlı, asıl ihtiyacın işyerlerindeki tehlikeler giderilinceye kadar üretimi durdurabilecek etkili ve caydırıcı yaptırımlar olduğunu ifade etti.
Mevcut sistemde işverenlerin para cezası ödeyerek üretime devam edebildiğini belirten Karstarlı, bu anlayışın yeni iş cinayetlerine zemin hazırladığını söyledi.
HABAŞ’ta ilk ölüm değil, yıllardır süren ihmal!
HABAŞ tesislerinde yaşanan facianın ilk olmadığını hatırlatan Karstarlı, 1998 yılından bu yana tesiste 17 emekçinin daha yaşamını yitirdiğini, son facia öncesinde taşeron işçiler de dahil olmak üzere başka ölümlerin de yaşandığını belirtti.
Bu kadar ölüm yaşanmasına rağmen üretimin durdurulması ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi yönünde etkili önlemler alınmadığını söyleyen Karstarlı, demir-çelik sektöründe tekrarlanan iş cinayetlerine rağmen kapsamlı denetimlerin ve faaliyet durdurma uygulamalarının yeterince gündeme gelmemesini eleştirdi.
Dilovası’nda yaşanan katliamı, Hendek’teki patlamayı, Toprak Mahsulleri Ofisi ve Oba Makarna’daki faciaları da hatırlatan Karstarlı, yakın dönemde yaşanan bu ağır olaylara rağmen ciddi ve caydırıcı yaptırımların hayata geçirilmediğini ifade etti.
İşverenin ihmali, devletin denetimsizliği, yargının cezasızlığı!
İş cinayetlerinin arkasında birbirini tamamlayan üç temel sorumluluk bulunduğunu belirten Karstarlı, bu sorumlulukları işverenlerin gerekli iş güvenliği önlemlerini almaması, devletin denetim görevini yerine getirmemesi ve yargının gerçek sorumlulara caydırıcı cezalar vermemesi olarak sıraladı.
Bu üçlü sorumluluk zincirinin emekçilerin yaşam hakkını tehdit ettiğini belirten Karstarlı, iş cinayetlerinin önlenmesi için bu düzenin değiştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Karstarlı, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
“Bu zincirin koparılması, kırılması lazım. Bunun için mücadele edilmesi gerekiyor.”
Sokak TV olarak Selçuk Karstarlı’ya değerlendirmeleri için teşekkür ediyor; iş cinayetlerinin son bulması, işçi sağlığı ve iş güvenliğinin sağlanması, emekçilerin yaşam hakkının güvence altına alınması için verilen mücadelenin yanında olduğumuzu bir kez daha vurguluyoruz.
