Son haftalarda ülkemizde, özellikle çocuklarda ve gençlerde görülen ve ne yazık ki ölümlerle sonuçlanan menenjit olgularında artış dikkat çekmektedir...
Son haftalarda ülkemizde, özellikle çocuklarda ve gençlerde görülen ve ne yazık ki ölümlerle sonuçlanan menenjit olgularında artış dikkat çekmektedir…
Menenjit tıpta menings dediğimiz beyin zarının İltihabı, daha doğrusu enfeksiyonudur…
Çocuklarda etken çoğunlukla “Neisseria meningitidis” yani Menengokok bakterisidir…
Çok hızlı ve öldürücü seyredip, saatler içinde tablo ağırlaşabilir…
Bu yüzden herkesin bilmesi, bilinçlenmesi ve farkındalık oluşturulması yaşamsal önem taşır…
NASIL BULAŞIR?..
*Hasta veya sağlıklı taşıyıcının öksürmesi, hapşırması, öpüşme, aynı bardaktan içme ile kısaca damlacık yoluyla bulaşır…
*Kalabalık, havalandırması kötü yurt, kreş, kışla, toplu taşıma riski artırır…
Kuluçka süresi 2-10 gündür…
BELİRTİLERİNİ NASIL ANLARIZ?..
Öncelikle klasik üç bulgusunu belirtelim:
*Yüksek ateş,
*Şiddetli baş ağrısı,
*Ense sertliğidir(çene göğüse değmez)…
Ama özellikle çocuklarda tablo farklı olabilir:
*Aniden başlayan 39-40 derece ateş…
*Fışkırır tarzda kusma…
*Şiddetli baş ağrısı, ışığa bakamama…
*Bilinç bulanıklığı, uyuklama, anlamsız konuşma, havale..
*Bebeklerde bıngıldakta kabarıklık, tiz ağlama, emmeme, morarma…
*En önemli uyarıyı belirtelim; CİLDE BASTIRINCA SOLMAYAN DÖKÜNTÜDÜR. Bunun için “Cam Bardak Testi” yapın. Döküntüye bardakla bastırınca solmuyorsa, mor-kırmızı küçük noktalar yani peteşi-purpura varsa; bu menengokok bakterisine bağlı kan zehirlenmesi yani sepsisidir. Mutlaka Acil 112 aranmalıdır…
*Bazen menenjit olmadan doğrudan kan zehirlenmesi (menengokoksemi) yapar ve saatler içinde ölüme götürür…
TANI VE TEDAVİYİ NASIL YAPILMALI?..
*Tanı gecikmeye gelmez. Şüphe varsa beklemeden hastaneye gidilir…
*Kesin tanı belden sıvı alma (lomber ponksiyon) ve kan kültürü ile konur…
*Tedavisi hastanede damar yolundan yüksek doz antibiyotik (Penisilin, Seftriakson) başlanır…
*Sıvı ve yoğun bakım desteği çok önemlidir…
*Evde antibiyotikle tedavi edilmez…
*Temaslılara koruyucu antibiyotik (Rifampisin, Siprofloksasin veya Seftriakson) verilmesi gerekir..
KORUYUCU HEKİMLİK VE AŞILAMA KONUSUNDA NELER SÖYLEYEBİLİRİZ?
Menenjit tedavi edilebilir ama en iyi tedavi korunmadır…
1. Aşı yaşam kurtarır…
*Menengokokun A, C, W, Y ve B tipleri var. Türkiye’de son olgular W ve B tipiyle ilişkilidir…
*MenACWY aşısı: 9. aydan itibaren yapılabilir. 2 yaş altı ve riskli gruplarda 2 doz, sonra tek doz uygulanır…
*MenB aşısı: Özellikle çocuk ölümlerinin çoğundan sorumlu B tipi için ayrı aşıdır. 2 ay üzeri ve yetişkin her yaşta yapılabilir…
*Her ikisi de özel aşıdır. Devlet takvimine henüz girmedi ama aile hekiminize, çocuk veya enfeksiyon doktorunuza danışarak mutlaka yaptırın…
*Kreşe ve okula başlamadan önceki zaman idealdir…
2. Kalabalıktan kaçının, odanızı havalandırın. Hasta kişilerle yakın temastan kaçının…
3. El yıkama, maske, ortak eşya kullanmama…
4. Bağışıklığı güçlü tutmak için; düzenli uyku, dengeli beslenme, sigara dumanından uzak kalma…
5. Döküntü, yüksek ateş ve kusması olan çocuğu “GRİP” diye bekletmeyin. Dakikalar önemlidir… 6.Şüpheniz varsa en yakın acil servise başvurun ve doktorunuza aşıları sorun…
*UNUTMAYIN AŞI İLE ÖNLENEBİLİR BİR HASTALIKTAN ÇOCUK KAYBETMEK EN BÜYÜK ACIDIR…
*AŞILAR YAŞAMSALDIR…
*KORUYUCU HEKİMLİK ÖNCELİKLİDİR…
Sevgiler…
Dr. Mustafa Torun
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı
mtorun3@gmail.com
