İngiltere de Parlamento ,Lordlar kamarası,Avam Kamarası diye iki bölüme ayrılırken Fransa’da Mülk ve Sermaye sahiplerinin temsilcileri Sağ tarafa oturduğu, işçi ve köylü Halkın temsilcileri Sol tarafa oturunca ’’ SAĞ VE SOL’’ kısaltmasıyla siyasi gruplaşma belirlenmiş…
Osmanlı aydınlarından iştirakçi Hüseyin Hilmi İngiltere’ye gidip, İşçi Partisin den etkilenir, ‘Osmanlı Sosyalist Partisini kurarak ‘Osmanlı Solunu başlatır.Prens Sebahattin’in ‘’Ademi Merkeziyet’’ tezi ve Fransız etkilenmesiyle‘’Akrar’’ liberal Sağ partisi kurulmuş. Biz de Sol da Sağ da Avrupa dan ithal edilmiş.Osmanlı çökerken, işgal edilirken bu partilerin hiç de umurun da olmamış!… OSP grev mitinglerini
‘’İngiliz işgal komutanlığından izin alarak’’ yapmış, Vatan,Millet Bağımsızlık, antemperyalizm den hiç söz edilmemiş..
Fransız jakoben Devrimci Hareketinden etkilenerek kurulan İttihat Terakki(İlerici Birlik Partisi) kendisini sağcı solcu değil ‘’Milliyetçi Devrimci’’ olarak tanımlamış. ilk dönemlerde tüm Devrimci azınlıkları da içine almış (Ermeni Milliyetçileri- Siyonist Musevileri-Kürt İslamcıları)İttihat ve Terakki Partisi daha sonra ‘Türkçü Devrimci’ Meşrutiyetçi olarak teorize edilmiş. (Ziya Gökalp teorisyenliğini yapmış) Ermeni İttihatçılar ayrılarak,’Hınçak’ı( Ermeni Sosyalist Partisini)kurmuşlar, Kürt İslamcılar ayrılarak, ngiliz-Kürt Teali Cemiyetini (Sait Nursi önderliğinde) kurmuşlar.
Osmanlı çöküp, Anadolu İşğal edilince İttihat Terakkinin ‘’Türkçü Devrimci’’ kadroları ve Osmanlı ordusundaki Türk Milliyetçisi subaylar Milli Kurtuluşu örgütleyip 1920 de TBMM yi kurunca TBMM de tıpkı İngiliz Parlamentosu ve Fransız Meclisi gibi iki Grup oluşmuş,
1- Grup Türk Devrimci Milliyetçileri 2. Grup Osmanlı Muhafazakar Liberalleri
Olarak, yer almışlar.29 Ekim1923 Cumhuriyetin ilanıyla Gruplardan,Partilere geçiş yapmışlar,1. Grubun Partisi CHP,2. Grubun partisi TCP olarak kurulurken,Avrupa kaynaklı Sol ve Sağ partiler de kurulmuş Türkiye İşçi Çiftçi Partisinden, Sosyal Demokrat Partiden,Kadın Partisine kadar kurulur.1925 de ‘’Takriri Sükun’’ la İktidar Partisi CHP dışında bütün partiler kapatılmış.Sağ ve Sol partiler ve TCP kapatılmış.CHP ‘’Devlet Partisine’’ dönüşmüş bu durumdan rahatsız olan Atatürk, CHP de ‘’Parti Meclisi Divanı’’ oluşturarak parti denetim kurulu oluşturmuş,1930 da ise yeniden partilerin kuruluşunu (SCP nin kuruluşunu )teşvik etmiş .Sadece bir partinin tekrar kuruluşunu yasaklamış ! ‘’Sosyal Demokrat Partinin’’(Sosyalist Enternasyonel üyesi olan Sosyal Demokrat Parti TC yi SE ye şikayet ederek
Türkiye’nin yeniden işgal edilmesi çağrı kararını imzaladığı için)
1925 de Türkiye İşçi çiftçi Partisi kendi Sol anlayışını ULUSAL SOL olarak tarif edip, ‘’Kemalist CHP ‘’ye katılma kararı almış ( Şevket Süreyya Aydemir,Vedat Nedim Tör, İsmail Hüsrev Tokin)ve kendini fesh etmiştir TİÇP kadroları 1930 larda ‘’Kadro Hareketi’’ daha sonra ‘’Yön’’,’’ Devrim’’ ve ‘Milli Demokratik Devrim’ Hareketi olarak sürdürmüş,Ulusal Sol anlayış 1960 larda TİP,TBP içinde TBP ve CHP içinde sürdürmüş.1974 den sonara Ecevit’in ‘teorize ettiği ‘ ’Ulusal Demokratik sol’ 12 Eylül darbesi CHP yi kapattığı için 1985 de Demokratik Sol Parti yi kurmuştur. Ulusal Demokratik Sol DSP ile sürmektedir…
Sosyalist Enternasyonelin üyesi olan SDP yi Atatürk yasakladığı için 1946 ya kadar tekrar kurulamamış. Dinci ve Kominist Partilerde kendilerini Ulus üstü Küreselci tarif ettikleri için kurulmalarına izin verilmemiş…Ancak 1946 de TKP li Zekeriya Sertel Demokrat Parti nin tüzüğünü Ahmet Ağaoğlu ile birlikte hazırlamıştır. Küresel Koministler ve Küresel dinciler Demokrat Partide yer almışlardır.1960 darbesinden sonra dinciler Adalet Partisin de,Küresel Sol gruplar TİP de yer almışlar, ‘Ulusal Sol ‘ anlayışlı Mehmet Ali Aybarın TİP ini darbe yaparak ele geçirmiş ler…( M.A.Aybar Muammer Aksoy gibi Akademisyenler 1973 de Kemalist Ulusal Sol TBP nin MV adayı olmuşlar)
TİP Memet Ali Aslan başkanlığı ile gayrı milli Küresel Sol kulvarına girmiş TİP Behice Boranla Sovyet yanlısı olarak Küresel Sol a devam etmiş.
Küresel Sol un Sosyal Demokrat kanadı, 1960 darbesinden sonra Turan Güneş ile CHP ye girmiş, 1965 de İsmet İnönü CHP nin siyasi yelpaze de , yerini ‘Ortanın Sol u’ olarak açıklar. …TBP kuruluş bildirisinde, kurucu Emekli General Hasan Tahsin Berkman ‘İsmet Paşa Altıok bayrağını yerlere attı altıoku yeniden gönlere çekecek ehil el TBP dir ‘ diyerek Kemalist Ulusal Sol bir parti olduklarını açıklamış…
İsmet İnönü den sonra,Ecevit Ulusal Demokratik Sol bir siyaset sürdürür. 12 Eylül den sonra Sosyal Demokrat Parti (SODEP) Erdal İnönü başkanlığında kurulur daha sonra SHP ye dönüşür. Küresel Sol un kitle partisi SHP, olarak devam eder içinden DEP(…HDP) çıkar,Baykal başkanlığında CHP ye dönüşür.. Küresel Sol ,Sosyal Demokrat politika ile CHP ve HDP olarak sürmektedir
Küresel Sol Emperyalizmin Sol kolu işlevi görüp ,bölücülüğün ,gericiliğin ve yıkıcılığın kalkanı olmaya devam,etmektedir(CHP-HDP)
Ulusal Sol Ulusal Bağımsızlığın kurucu ve koruyucu yeğane gücü olarak varlığını sürdürmektedir(DSP-HKP)
Hangi Sol dan söz ediyoruz? Küresel Otokratik Sol dan mı? Ulusal Demokratik Sol dan mı ?
Zafer Gökcan
İktisatçı
