– ABD’ ve İran’ın Pakistan’da yürüttüğü barış müzakerelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı ablukası başladı. ABD Başkanı Donald Trump, ablukanın başlamasının ardından yaptığı açıklamada yaklaşan İran gemilerini yok edecekleri tehdidinde bulundu.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), ablukanın yerel saatle sabah 10.00’da, TSİ 17.00 başlayacağını duyurmuştu.
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından ablukayı başlattıklarını açıkladı. Trump, “İran Donanması denizin dibine gönderildi, tamamen yok edildi .158 gemi. Vurmadığımız şey ise “hızlı saldırı gemileri” olarak adlandırdıkları az sayıdaki gemileri; çünkü bunları ciddi bir tehdit olarak görmedik” ifadeleryle başladığı açıklamasında bu gemiler yaklaşırsa vuracaklarını söyledi.
Trump’ın açıklaması şöyle devam etti:
” Uyarı: Bu gemilerden herhangi biri ABLUKAMIZA yaklaşırsa, denizde teknelerdeki uyuşturucu kaçakçılarına karşı kullandığımız aynı imha yöntemiyle derhal YOK EDİLECEKTİR. Bu hızlı ve acımasızdır. Not: ABD’ye okyanus ya da deniz yoluyla giren uyuşturucuların yüzde 98,2’si DURDURULDU”
Bir ABD’li yetkili Al Jazeera’ye yaptığı açıklamada, ordunun bir deniz ablukası uygulamaya ve bunu sürdürmeye hazır olduğunu ancak ihlallere yönelik angajman kurallarının henüz belirlenmediğini söyledi. Yetkili, ABD kuvvetlerinin ve ekipmanının, Trump’ın kararları doğrultusunda bu adımı gerektiği sürece uygulamak için yeterli olduğunu belirtti.
İran Silahlı Kuvvetleri, uluslararası sulardaki kısıtlamaları ‘korsanlık’ anlamına gelen ‘yasa dışı bir eylem’ olarak nitelendirdi.
ABD Başkanı ayrıca, Tahran’ın iki taraf arasındaki temel anlaşmazlık noktası olan nükleer silah programından vazgeçmeyi kabul etmemesi durumunda İran’ın su arıtma tesislerini, enerji santrallerini ve köprülerini bombalama tehdidinde bulundu.
İngiltere Deniz Ticareti Örgütü: İran kıyılarını kapsayan deniz erişim kısıtlamaları yürürlüğe girdi
İngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO) ABD’nin Hürmüz Boğazı’na yönelik abluka kararı kapsamında İran limanlarını ve kıyı bölgelerini kapsayan deniz erişim kısıtlamalarının yürürlüğe girdiğine ilişkin bildirim aldığını ve bu kısıtlamaların İran’ın tüm kıyı şeridi, limanları ve enerji altyapısını kapsayacak şekilde uygulanacağını duyurdu.
UKMTO’nun yayımladığı uyarı notunda, bugün Türkiye saatiyle 17.00 itibarıyla, İran limanlarını ve kıyı bölgelerini kapsayan deniz erişim kısıtlamalarının yürürlüğe girdiğine ilişkin bildirim aldıkları belirtildi.
Bu kısıtlamaların Basra Körfezi, Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı’nın doğusundaki Arap Denizi boyunca uzanan noktaları da içerdiği kaydedilen açıklamada, “Söz konusu erişim kısıtlamaları, bayrağı ne olursa olsun İran limanları, petrol terminalleri veya kıyı tesisleriyle bağlantılı faaliyetlerde bulunan tüm gemilere ayrım gözetmeksizin uygulanmaktadır.” denildi
Notta UKMTO’nun bu tedbirlerin uygulanmasına ilişkin ayrıntıların denizciler için duyurular aracılığıyla yayımlanacağı ve güncelleneceği aktarılarak, UKMTO’nun mevcut bilgilere dayalı şu değerlendirmesi paylaşıldı:
“Kısıtlamalar, İran’ın tüm kıyı şeridini, limanları ve enerji altyapısını kapsayacak şekilde uygulanmaktadır. Hürmüz Boğazı’ndan İran dışındaki varış noktalarına yönelik geçişlerin bu tedbirlerden doğrudan etkilenmediği bildirilmektedir. Ancak geçiş sırasında gemiler askeri varlık, yönlendirilmiş iletişimler veya ziyaret hakkı prosedürleriyle karşılaşabilir. Halihazırda İran limanlarında bulunan tarafsız gemilere limanlardan ayrılmaları için sınırlı bir süre tanınmıştır.”
Bu tedbirlerin pratikte nasıl uygulanacağına ilişkin ek yönergelerin hazırlandığı kaydedilen notta, yeni bilgiler elde edildikçe sonraki duyurularla daha fazla açıklama yapılmasının beklendiği ifade edildi.
Notta, denizcilerin, coğrafi sınırlar, geçiş koşulları ile denetim ve yetkilendirme gerekliliklerine ilişkin bağlayıcı detaylar için ilgili UKMTO duyurularını dikkate almaları tavsiye edilirken, “Hürmüz Boğazı yaklaşmaları, Umman Körfezi ve çevre sularda faaliyet gösteren gemilere durumsal farkındalıklarını en üst düzeyde tutmaları, köprü üstü hazırlığını azami seviyede sağlamaları ve gemiden gemiye iletişimlerinde gerekli ihtiyatı göstermeleri şiddetle tavsiye edilmektedir.” ifadeleri yer aldı.
Trump’ın abluka kararına giden süreç
ABD ve İran, Pakistan’da 11 Nisan’da yaptıkları yaklaşık 21 saat süren görüşmelerde bir sonuca varamamış, anlaşmaya varılamamasındaki nedenlerden birinin Hürmüz Boğazı olduğu duyurulmuştu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’ndan (CENTCOM) yapılan açıklamada, Türkiye saatiyle 17.00’de İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatılacağı açıklanmıştı.
