Kumar Arapça "kımar"dan gelir. Para karşılığı oynanan oyundur. Sözlüğümüze göre: Ortaya para koyarak oynanan talih oyunudur. İnsanlara zararı dokunan ve haksız kazanç yollarından biridir.
“İnsanoğlunun yiğitliğini yol arkadaşlığında sınayacaksın bir, kumar âleminde sınayacaksın iki, içkili muhabbet âleminde sınayacaksın üç”. Aziz Nesin
Kumar Arapça “kımar”dan gelir. Para karşılığı oynanan oyundur. Sözlüğümüze göre: Ortaya para koyarak oynanan talih oyunudur. İnsanlara zararı dokunan ve haksız kazanç yollarından biridir.
Kumar sadece kumarhanelerde oynanan oyunları kapsamaz. At yarışları, şans oyunları, bahis konarak oynanan kart ya da taş oyunları, maç tahminleri de bu gruba girmektedir.
Sık sık kumar oynayan ya da kumar bağımlılığı olan kişi kumarbaz olarak tanımlanır. Kumar bağımlılığı ise ilk olarak 1980 yılında klinik bir tanı olarak tanımlandı. Kumar bağımlılığı önce kişinin büyük bir kazanç elde etmesi ile başlar.
Kişi bu kazançtan sonra sürekli daha büyük kazançlar elde edeceğini ummaktadır. Kumar bağımlılığının tedavisi vardır. Profesyonel yardım almak gerektiğini unutmamak gerekmektedir.
Kumar oynama ile ilgili kendisine olan güveni arttığından, hayal edilen kazanç elde edilemediğinde kişi kaybı tolere edemez ve daha fazla para ile oynamaya devam eder. Kişi bu kaybetme evresinde para bulabilmek için tüm malvarlığını satma noktasına gelebilmektedir.
Kazanıldığında insana büyük zevk vererek daha fazlasını isteme içgüdüsünü de ortaya çıkarmaktadır. Bedelini ödemeden işini halletmeyi esas almaktadır. Çalışmadan, kısa yoldan zengin olmak için bir çıkar yolu olarak görülmektedir.
İnsanı kumara devam ettiren etken kaybettiklerini geri alma arzusudur. Borçları kapatma için de oynanır. İnsanı yavaş yavaş hapsedebilmektedir. İnsanın aç gözlülüğünü ve hırslarını da ortaya çıkarır.
İstediği coşkuyu sağlayabilmek için giderek daha çok parayla kumar oynamaya gereksinim duyma da yer alır. İnsanın çürümesine neden olmaktadır. İlkesizleştirerek, utanma duygusunu alabilmektedir.
Kumar oynayan insan, para bulmak için dostlarını ,ailesini üzmektedir, o bataklığa giren de kolay kolay çıkamamaktadır. Kumar fakirin bir dilim ekmeğini elinden almayı da getirir.
Birçok hayatı karartmanın en etkili yollarından biridir. Kumarda ise kazanırsınız ama her zaman da değildir. Kasa ise her zaman kazanmaktadır. Tekrar ne zaman kazanacağınızı da bilemezsiniz bu nedenle de oynamaktan da kendinizi kontrol etmeniz zorlaşır.
İnsanın ihtiyaç duyduğu veya ihtiyaç duymadığı para için riske girmesidir. Keyif için oynandığında zevk verebilmektedir. İskoç atasözünü de hatırlatır: “Kumar masasını ne kadar erken terk edersen, o kadar az etkilenirsin” Kazanmak için oynandığında ise kâbus olabilmektedir.
Para için , birini yenmek için de oynanır. Para için olanda amaç mala ulaşarak tatmin olmada yer alır. Kumar oynamanın altında kişinin bir takım yetersizlik duyguları, özgüven sorunları, kaygı bozuklukları, depresyon, çaresizlik ve yoğun suçluluk duyguları gibi bozukluklar ve psikolojik sorunlar da vardır.
Kumar oynayanların refaha ulaştığı ya da maddi kazançlar elde ettiği görülmemiştir, çünkü kişi kazansa dahi kazandığından daha fazlasını kazanmak için elinde bulunan koyarak tekrar kumar oynamaya devam etmektedir.
Kumarın Tarihteki Yolculuğu ise :Zeus, Hades ve Poseidon denen arkadaşlar babaları Kronos’u öldürdükten sonra evreni bölüştürürken zar atışı yapıyorlar ve cenneti, cehennemi, denizleri bu şekilde paylaşmışlardır.
Yunanlılar da antik zamanlardan beri kumara ilgi duymaktadır. Antik Yunan zamanlarında yazı-tura da oldukça popülerdi ve bir deniz kabuğuyla oynanırdı. Daha sonraları roma döneminde bugün olduğu gibi bir bozuk para ile oynanmaya başlamıştı.
Barbut oyunu ise, kilden yapılmış üç küp kullanarak oynanan popüler bir antik Yunan oyunuydu. Daha sonra Roma Dönemi’nde zar sayıları ikiye indirildi ve bugün bu şekilde devam etmektedir.
Edebiyatta ise Steinbeck’in Fareler ve İnsanlar romanını hatırlatır. Yoksullar huzur ve bolluk içinde yaşamayı at yarışları ve spor bahislerinde ararlar. Dostoyevski’nin Kumarbaz romanını da anımsatır: İnsan iradesini ve kaderini tüketen amansız bir bağımlılığı, tutkulu ve çıkarcı ilişkileri, para hırsını ve insan ruhunun karanlık yönlerini işler.
Dünya çapında dönen kumar piyasası miktarı 210 milyar Euro’ yu geçmektedir. Sinemada ise akıllara Kemal Sunal’ın seksenli yıllarda oynadığı Atla Gel Şaban, Talih Kuşu vb. filmlerdeki ganyancı, totocu, piyangocu tiplemelerini getirir.
Aslında neoliberal dönemin sosyoekonomik bir eleştirisini yapmıştı. Ülkemizde geçim zorluğu çeken vatandaşların şans oyunlarına yönelmesi Özal döneminde yaygınlaşmıştı. Para düzeninde umut, fakirin ekmeğidir…
Asgarî ücretle geçinemeyen yoksullar, bir gün talih kuşunu yakalama umuduyla, ceplerindeki üç kuruşu da imkânsız oranlara yatırmaktadırlar. Yani yoksullar, kazanmaya çalışırken de kaybetmektedir. Her şeyi özelleştir, ücretleri düşük tut, doğru dürüst bir kamusal hizmet verme, her şeye vergi koy, zenginden vergi alma. Toplumcu düzende kumara yer yoktur.
Özgür Karakaya
