Muhalefet önce kendisiyle yüzleşmeli: Koltuk hesaplarıyla iktidar değişmez!
Muhalefet önce kendisiyle yüzleşmeli: Koltuk hesaplarıyla iktidar değişmez!
Türkiye’nin içinde bulunduğu siyasi, ekonomik ve toplumsal kriz artık yalnızca iktidarın yanlış politikalarıyla açıklanabilecek bir noktayı çoktan aşmıştır. Ülkenin geleceğini düşünen herkesin, iktidar kadar muhalefetin siyaset anlayışını, örgütlenme biçimini ve çözüm önerilerini de sorgulaması gerekiyor.
Çünkü bugün Türkiye’nin en büyük sorunlarından biri, iktidarın karşısında güçlü, kararlı, ortak hedefleri olan ve toplumu bir araya getirebilen bir muhalefetin ortaya konulamamasıdır.
Ne yazık ki muhalefet, ülkenin gerçek sorunlarını ve toplumun beklentilerini merkeze almak yerine giderek kişisel hesapların, liderlik mücadelelerinin, parti içi çekişmelerin ve koltuk tartışmalarının içine sıkışmış durumda.
Herkes iktidar olmak istiyor, herkes Cumhurbaşkanı çıkarmak istiyor, herkes kendi partisinin ve kendi liderinin geleceğini düşünüyor. Ancak kimse şu temel soruya yeterince cevap vermiyor:
Bu parçalanmış siyaset anlayışıyla Türkiye nasıl yönetilecek ve ülke içinde bulunduğu çıkmazdan nasıl kurtarılacak?
***
ÖNCE BİRAZ ÖZELEŞTİRİ YAPALIM!
Özellikle Cumhuriyet Halk Partisi’nde yaşanan gelişmeler karşısında parti tabanının ve yıllarca bu partiye emek vermiş insanların kendilerine bazı sorular sorması gerekiyor.
Biz gerçekten ülkenin ve halkın çıkarlarından hareket ederek mi karar veriyoruz, yoksa kişilerin peşinden sürüklenerek mi siyaset yapıyoruz?
103 yıllık Atatürk’ün partisinde yıllarca mücadele etmiş, emek vermiş, bedel ödemiş insanlar bugün neden birbirinden uzaklaşıyor? Hangi siyasi yanlışlar bu ayrışmayı doğurdu? Kimler sorumluluk taşıyor? Bu soruların yanıtını aramadan yalnızca bir tarafı savunmak veya diğer tarafı suçlamak ne kadar doğru?
Hiç kimse eleştiriden muaf değildir. Genel başkanlar da, yöneticiler de, milletvekilleri de, parti üyeleri de kendi siyasi sorumluluklarıyla yüzleşmelidir.
Siyaset, bir kişiye bağlılık gösterme yarışı değildir. Siyaset, ülkenin geleceği için düşünce üretmek, çözüm geliştirmek ve gerektiğinde kendi yanlışlarını kabul edebilmektir.
Ancak bizde ne yazık ki özeleştiri kültürü yerine liderlere bağlılık, sorgulama yerine alkışlama, fikir tartışması yerine kişisel savunma anlayışı hâkim oluyor.
Yıllarca hepimiz bu anlayışın bir parçası olmadık mı? Artık bunun değişmesi gerekmiyor mu?
***
ALTI PARTİ BİR ARAYA GELDİ, AMA SONUÇ DEĞİŞMEDİ!
2023 Cumhurbaşkanlığı seçimlerini hatırlayalım.
Altı siyasi parti bir araya geldi. Aralarında farklı siyasi geleneklerden gelen sağ partiler de vardı. Ortak bir masa kuruldu, görüşmeler yapıldı, uzlaşma arayışları yürütüldü ve Cumhurbaşkanlığı seçimini kazanmak amacıyla ortak bir siyasi irade oluşturulmaya çalışıldı.
Buna rağmen muhalefet Cumhurbaşkanlığı seçimini kazanamadı.
Bu sonuç üzerinde ciddi biçimde düşünmek gerekiyor.
Elbette seçim kaybının tek bir nedeni yoktur. Ancak muhalefetin ortak bir toplumsal heyecan yaratmakta, seçmenleri ikna etmekte ve farklı kesimleri aynı hedef etrafında birleştirmekte yaşadığı sorunlar göz ardı edilemez.
Şimdi kendimize soralım:
Daha önce altı partinin bir araya gelmesine rağmen başarı sağlayamayan muhalefet, bugün çok daha fazla ayrışmışken nasıl ortak bir Cumhurbaşkanı çıkaracak?
Karpuz gibi ikiye bölünmüş bir CHP, birbirinden uzaklaşan muhalefet partileri, kişisel hesaplar ve liderlik mücadeleleriyle Türkiye’nin önüne nasıl güven veren bir seçenek koyacak?
Birlik ve dayanışma olmadan, ortak bir hedef belirlenmeden, topluma güven verilmeden seçim kazanmayı beklemek gerçekçi midir?
Sorun yalnızca kimin aday olacağı değil, o adayın arkasında nasıl bir toplumsal iradenin bulunacağıdır.
***
350 MİLLETVEKİLİ KAZANMAK TEK BAŞINA ÇÖZÜM DEĞİL!
Bugünkü Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin işleyişini doğru okumak zorundayız.
Mevcut Anayasa’ya göre yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir. Cumhurbaşkanı bakanları ve yardımcılarını atar; yürütme alanındaki önemli kararları alır ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri çıkarabilir. Dolayısıyla mevcut sistemde Cumhurbaşkanlığı makamı, devlet yönetiminin merkezinde son derece belirleyici bir konuma sahiptir.
Bu gerçek ortadayken muhalefet yalnızca milletvekili sayısı üzerinden iktidar hesabı yapamaz.
Elbette Meclis çoğunluğu önemlidir. Yasama yetkisi, bütçe, denetim ve demokratik hukuk düzeninin yeniden kurulması bakımından güçlü bir Meclis gereklidir. Ancak Cumhurbaşkanlığı makamının belirleyici olduğu bu sistemde Cumhurbaşkanlığı seçimini kazanmayı göz ardı ederek iktidar hedefi ortaya koymak eksik bir siyasi stratejidir.
350 milletvekili kazanmak bile tek başına bütün sorunları çözmeye yetmez. Önemli olan, parlamentodaki çoğunluğu demokratik bir dönüşümün parçası hâline getirecek siyasi iradeyi de oluşturmaktır.
Peki, muhalefet bunun hesabını yapıyor mu?
Yoksa herkes kendi partisinden kaç milletvekili çıkaracağının, kimin hangi koltuğa oturacağının hesabıyla mı uğraşıyor?
Türkiye’nin ihtiyacı, yeni koltuk sahipleri değil, ülkenin yönetim anlayışını değiştirecek yeni bir siyaset kültürüdür.
***
PARTİLİ CUMHURBAŞKANLIĞI YERİNE TOPLUMSAL UZLAŞI
Benim savunduğum düşünce, herhangi bir siyasi partinin veya genel başkanın iktidara gelmesi değildir.
Benim savunduğum, toplumun bütün kesimlerini kucaklayan, hiçbir siyasi partinin vesayeti altında bulunmayan, tarafsızlığı ve bağımsızlığı esas alan bir Cumhurbaşkanlığı anlayışıdır.
Türkiye’nin bugün ihtiyacı olan şey, bir partinin kendi tabanına seslenen adayını diğer partilere kabul ettirmeye çalışması değildir. İhtiyaç, farklı siyasi görüşlerden insanları ortak demokratik değerler etrafında buluşturabilecek bir isim ve ortak bir programdır.
Bu nedenle yeni bir siyasi yol açılmalıdır.
Gençlerin, kadınların, sendikaların, meslek odalarının, sivil toplum kuruluşlarının, emekçilerin, üreticilerin, aydınların, sanatçıların ve ülkesinin geleceğini düşünen bütün yurtseverlerin katılacağı geniş bir toplumsal birliktelik oluşturulmalıdır.
Bu birliktelik, herhangi bir partinin arka bahçesi olmamalıdır. Bir liderin kişisel projesine de dönüşmemelidir.
Temel hedef; demokrasi, hukuk devleti, laiklik, özgürlükler, sosyal adalet, liyakat ve toplumsal barış üzerinde ortaklaşmak olmalıdır.
Bu ortak irade, siyasi partilerin üzerinde bir toplumsal uzlaşma sağlayarak bağımsız ve tarafsız bir Cumhurbaşkanı adayını ortaya çıkarabilmelidir.
Böyle bir adayın görevi yeni bir kişisel iktidar kurmak değil, demokratik kurumları yeniden işler hâle getirmek, devlet yönetiminde tarafsızlığı sağlamak ve parlamenter demokrasiye geçişin önünü açmak olmalıdır.
***
PARLAMENTER SİSTEME DÖNÜŞÜN YOLU NASIL AÇILACAK?
Parlamenter sisteme dönmek istiyorsak öncelikle bunun siyasi ve hukuki yol haritasını ortaya koymalıyız.
Sadece parlamenter sisteme geçeceğiz demek yetmez. Bunun hangi yöntemle, hangi toplumsal uzlaşmayla ve hangi anayasal süreçle gerçekleştirileceğini de açıklamak gerekir.
Öncelikle Cumhurbaşkanlığı seçimini kazanabilecek geniş bir demokratik toplumsal birliktelik oluşturulmalıdır.
Ardından hukukun üstünlüğünü, kuvvetler ayrılığını, bağımsız yargıyı, özgür basını ve Meclis’in demokratik denetim gücünü yeniden tesis edecek düzenlemeler yapılmalıdır.
Cumhurbaşkanlığı kararnameleri de sınırsız bir yetki alanı olarak görülmemeli; anayasal sınırlar, yasama yetkisi ve hukuk devleti ilkeleri gözetilmelidir.
Parlamenter sisteme geçiş, bir kişinin iradesine veya siyasi tercihine bırakılamaz. Bu süreç Meclis’in anayasal yetkileri, gerekli demokratik uzlaşma ve hukuki güvenceler çerçevesinde yürütülmelidir.
Kısacası, önce demokratik dönüşümün koşulları oluşturulmalı, ardından parlamenter sisteme geçişin kurumsal altyapısı hazırlanmalıdır.
Bunlar birbirinden kopuk değil, birbirini tamamlayan adımlardır.
***
ARTIK ESKİ SİYASET ANLAYIŞINI DEĞİŞTİRME ZAMANI!
Bugün hem iktidar hem de muhalefet cephesinde siyaset yapan kadroların önemli bir bölümü kendilerini ve siyaset yapma biçimlerini sorgulamalıdır.
Türkiye’nin geleceği birkaç kişinin siyasi kariyerine, genel başkanlık hesaplarına veya milletvekilliği pazarlıklarına mahkûm edilemez.
Yeni yüzlere, gençlere, kadınlara ve toplumsal mücadele içinde kendisini kanıtlamış insanlara alan açılmalıdır.
Sendikalar, meslek odaları, demokratik kitle örgütleri ve sivil toplum kuruluşları yalnızca seçim dönemlerinde hatırlanan yapılar olmaktan çıkarılmalıdır. Toplumun gerçek sorunlarını temsil eden bu kuruluşlar, demokratik dönüşümün asli aktörleri hâline gelmelidir.
Siyaset yeniden halkın sorunlarına dönmelidir.
Yoksulluk, işsizlik, gelir adaletsizliği, eğitimde fırsat eşitsizliği, sağlık hizmetleri, üretim, tarım, sanayi, kadın hakları, gençlerin geleceği ve toplumsal barış gibi konular siyasi tartışmaların merkezinde yer almalıdır.
Bunları konuşmadan, çözüm üretmeden, yalnızca kimin genel başkan olacağını veya kimin milletvekili seçileceğini tartışarak Türkiye’nin geleceği kurulamaz.
***
MESELE KİMİN KAZANACAĞI DEĞİL, TÜRKİYE’NİN NASIL KURTULACAĞIDIR!
Benim yazılarımda herhangi bir kişiyi veya siyasi grubu destekleme arayışı yok. Benim derdim kişiler değil, ülkenin geleceğidir.
Birilerinin milletvekili olması, birilerinin genel başkanlık koltuğunu koruması veya birilerinin siyasi kariyerini sürdürmesi benim önceliğim değildir.
Ben, Türkiye’nin içinde bulunduğu yönetim anlayışından kurtulmasını, demokratik hukuk devletinin yeniden kurulmasını ve halkın gerçek anlamda egemen olduğu bir düzenin oluşturulmasını savunuyorum.
Bunun için de alışılmış siyaset anlayışının dışına çıkmak zorundayız.
Farklı düşünen insanları düşmanlaştırmadan, kişilerin peşinden sürüklenmeden, parti aidiyetlerini ülkenin çıkarlarının önüne koymadan ortak bir gelecek tasarlamalıyız.
Eleştiren insanlara hemen karşı çıkmak yerine söylediklerini anlamaya çalışmalıyız. Fikir üretenleri susturmaya değil, fikirlerini tartışmaya yönelmeliyiz. Önce okumalı, araştırmalı, sorgulamalı ve gerektiğinde özeleştiri yapmalıyız.
Çünkü demokrasi, yalnızca sandığa gitmek değildir. Demokrasi; düşünmek, sorgulamak, katılmak, hesap sormak ve gerektiğinde kendi yanlışlarıyla yüzleşebilmektir.
Türkiye’nin kurtuluşu bir kişinin, bir partinin veya bir siyasi grubun başarısına indirgenemez. Kurtuluş; toplumun bütün demokratik ve yurtsever kesimlerinin ortak iradesiyle mümkündür.
Artık kişilerin değil, ilkelerin; koltukların değil, halkın; siyasi hesapların değil, Türkiye’nin geleceğinin konuşulması gerekiyor.
Kurtuluşun reçetesi, toplumsal birliktelik, bağımsız ve tarafsız yönetim anlayışı, demokratik hukuk devleti ve halkın egemenliğidir.
Bunun dışında kalan her siyasi hesap, bizi aynı kısır döngünün içinde tutmaya devam edecektir.
